Halloween party ideas 2015
Показаны сообщения с ярлыком уурулук. Показать все сообщения
Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Дээрлик бардык балдар жок дегенде бир жолу башка бирөөнүн буюмун көрсөтпөй алып койгон учурлар кездешет. Мындай учурда дароо эле чыр чыгарып кирбей, өзүңүздү колго алууну, балага кандай мамиле жасоону билгениңиз оң.
"Уурулук" деген терминдин мектепке чейинки балдарга эч кандай тиешеси жок, анткени, бул курактагы балдар үчүн реалдуу дүйнө менен алардын фантазиясын бөлүп кароого болбойт. Өздөрүнүн туура эмес кылык-жоругун териштирүүгө алардын акылы жетпейт.
4 жашка чейинки балдардын мындай жоругун "уурулук" деп атоого таптакыр мүмкүн эмес. Бул курактагы бала "меники" жана "бирөөнүкү" деген түшүнүктөрдү ажырата албайт.
4-6 жаштагы балдар буюмдун өзүнүкү же бирөөнүкү экенин түшүнө баштайт, бирок аны алууга болгон өзүнүн каалоосун тыя албайт.
5-7 жаштагы балдарда өзүмчүлдүк сапат өзгөчө күчөйт. Алардагы негизги максат каалаган нерсесин алуу болуп калат. Андыктан, ата-эне балага бирөөнүн буюмун уруксаты жок албоону үйрөтүүсү зарыл.
Балдардын бирөөнүн буюмун алуусунун көптөгөн себептери бар...
Бала өзү ээ болгусу келип, бирок жетпей жүргөн оюнчукту теңтушунан көрсө, жашырып алат же үйүнө алып кетип калат.
Бала жакындарына, айрыкча апасына белек кылгысы келет. Кандай жол менен болсо да апасына жагымдуулук тартуулагысы келген бала бирөөнүн буюмун алуу терс көрүнүш экенин түшүнбөйт.
Балдар бир гана ата-энесинин эмес, теңтуштарынын, ага-эжелеринин да көңүлүн өздөрүнө бурууну каалашат. Мына ушул максатта алар уурулук кылышы мүмкүн.
Балдар чоңдордон үлгү алып чоңоюшат. Ата-энесинин жумуштан, кошунадан, атүгүл дүкөндөн буюм алып келгенин көргөн балада "уурулук" сапат калыптана баштайт.
Башкаларда бар нерсенин өзүндө жок экенин сезген бала уурулук жасашы мүмкүн. Мисалы, теңтуштарында акча бар, сиз бул нерсени зарыл деп эсептебегениңиз үчүн балаңызга акча бербейсиз. Мындай учурда балаңыз өзүнүн керектөөсүн канааттандырыш үчүн акча уурдашы мүмкүн.
Кимдир бирөөнү жазалоо, андан өч алуу үчүн да бала уурулук жасашы мүмкүн.
Эгерде балаңыздын уурулук
кылганын байкап калсаңыз...
Күнөөсүн моюнуна албай жаткан учурда коркутпаңыз. Сиздин агрессивдүүлүгүңүздөн бала андан бетер коркуп, жарга такалат. Күчкө салгандан көрө жай гана сураңыз.
Аны эч качан "ууру" деп атабаңыз.
Аны башка балдар менен же өзүңүздүн кичине кезиңиз менен салыштырбаңыз.
Балаңыздын көзүнчө анын "уурулугу" тууралуу башкалар менен сүйлөшүп, талкууга албаңыздар. Бала тарбиялоодогу алтын эреже: жалгыз калганда уруш, бирөөлөрдүн көзүнчө макта.
"Кантип ушуга колуң барды?", "эмне үчүн мындай ишке бардың?" деген сыяктуу суроолордун пайдасы жок, тескерисинче, зыян.
Бала тарбиялоодогу уурулукка жеткирүүчү негизги кемчиликтер
Уурулукка байланышкан бир учурда баланы жазалоо, экинчи учурда көз жумуп коюу.
Чоңдордун талаптарынын карама-каршылыгы. Мисалы, атасы тыюу салат, апасы уруксат берет.
Карама-каршылыктуулук. Мисалы, ата-эне балага бирөөнүн буюмун албаш керек экендигин айтат, өздөрү болсо жумушунда жаткан "керексиз" буюмдарды көтөрө келишет. Муну көргөн бала ата-энесин кайталайт жана мунусу үчүн ата-энесинин урушканын көпкө чейин түшүнбөй жүрөт.
Чектен ашкан эрке балдар "мен баарынан жакшымын" деген ой менен өсүшөт. Алар башка адамдардын пикири менен эсептешишпейт, өзүнүн кызыкчылыгы, каалоосу биринчи орунда турат. Мындай балдар теңтуштарынын арасына түшкөндө деле өздөрүн үйүндөгүдөй алып жүрүшөт жана өзү каалап жаткан буюмду эмне үчүн алууга болбостугун түшүнүшпөйт.
Уурулуктун алдын-алуу үчүн
ата-эне эмне кылуу керек?
4-5 жаштагы балаңыз менен уурулук тууралуу сүйлөшүп, уурулук кылуу бул жаман жорук экенин түшүндүрүңүз.
Балаңыз башкалардын буюмуна уруксаты жок тийбеш керек экенин билүүгө тийиш.
Уурулук ишенимдин жоголушуна, досу жок жалгыз калууга себеп болорун балаңызга түшүндүрүңүз.
Анын терс жоругу үчүн сиз тараптан чечкиндүү чара колдонуларын бала сезсин. Үйгө алып келген буюмун бала ээсине кайтарып берүүгө же аны төлөөгө тийиш. Эгерде төлөө үчүн акчасы жок болсо, керек болсо анын ордуна кандайдыр бир ишин кылып берсин. Кыскасы, бала өзүнүн туура эмес аракети үчүн өзү жооп бериши керек.
Эгерде балаңыз өзүнө керектүү бирөөнүн буюмун (карандаш, дептер) алып келген болсо, ага бирөөнүн буюмун алууга болбостугун, керек нерсесин айтса, сиз сатып берээриңизди түшүндүрүңүз.
Балаңыздын бир нерсени уурдап келгенин байкасаңыз, анын бул адатын дароо токтотуу үчүн чара көрүңүз, бирок анын уурдап келгенине 100 пайыз ишенгенден кийин гана. Жок жерден күнөөлөө балага өзгөчө оор тиет.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Бразилияда Санта Клаустун кейпин кийген кылмышкер вертолетту уурдап кеткен. Бул туурасында ишемби күнү жергиликтүү полиция кызматкерлери маалымдашты.

Маалыматка ылайык, кылмышкер “Санта Клаустун” кийимин кийип бир компаниянын вертолетун ижарага алган. Robinson 44 вертолету менен бара турган жерине аз калганда учкучка тапанча такап, вертолетту токтотуусун талап кылган. Конгон жерден башка кишилерди да алгандыгын качууга жетишкен учкуч айтып берген. Бул туурасында мексикалык Sinembargo маалымат порталы жазат.

Учурда кылмышка шектүүгө издөө салынып, кылмыш иши козголгон.

http://maralfm.kg/


November 29, 2015 at 07:19PM
Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Бразилияда Санта Клаустун кейпин кийген кылмышкер вертолетту уурдап кеткен. Бул туурасында ишемби күнү жергиликтүү полиция кызматкерлери маалымдашты.

Маалыматка ылайык, кылмышкер “Санта Клаустун” кийимин кийип бир компаниянын вертолетун ижарага алган. Robinson 44 вертолету менен бара турган жерине аз калганда учкучка тапанча такап, вертолетту токтотуусун талап кылган. Конгон жерден башка кишилерди да алгандыгын качууга жетишкен учкуч айтып берген. Бул туурасында мексикалык Sinembargo маалымат порталы жазат.

Учурда кылмышка шектүүгө издөө салынып, кылмыш иши козголгон.

http://maralfm.kg/


November 29, 2015 at 07:19PM
Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Бир адамга атасынан мураска көп байлык калат. Бирок, «Оңой келген оңой кетет» болуп, байлык бат эле түгөнүптүр. Колундагы байлыгынын баарын түгөтүп, жегенге тамак да таппай калат. Эми дагы мындай байлыкка ээ болуудан үмүтү үзүлсө да, жашоодон үмүт үзбөй Аллахка жалынып дуба кылат: «Оо, Аллахым, мага дагы байлык бер. Мен өз катамды моюнга алам. Эми байлык берсең, аны сарамжалдуу пайдаланам». Байкуш адам ушинтип дуба кылып, эртедир-кечтир бир жакшылык болоруна үмүт кылып күн өткөзөт. Күн артынан күн, ай артынан ай өтөт. Бир күнү түш көрөт. Түшүндө бир адамдын элеси көрүнүп: «Сен Мисирге бар. Мына ошол жерде сени байлык күтүп турат. Ошол жерден казына табасың» – деп айтат. Ойгонуп кеткен кедей, сүйүнүчтөн жинди болуп кетейин деди. Ошол эле күнү болгон камын көрүп Мисирге жолго чыкты. Ысык чөлдө суусуз, тамаксыз «иттин күнүн» көрүп Мисирге жетти. Бирок, анда барышы менен эле жыргап кеткен жок. Мисирдин көчөлөрүн кечке кыдырып чарчады. Казынанын да байлыктын да дайыны жок. Азык-оокаты түгөнүп, тилемчилик кылууга туура келди. Алды-кийин мындай ишти кылып көрбөгөн жаны элден уялып, кеч кирип, караңгы түшсө анан суранайын деп, бир чоң үйдүн эшик алдына отура кетти. Ошол убакта жумуштан келе жаткан маале башчысы эшигинин алдында отурган чоочун адамды көрүп калды, аны ууру го деп ойлоп, жакасынан тартып тургузду:

– Менин үйүмдүн алдында эмне кылып отурасың, чыныңды айт, болбосо камап салам?! Капыстан эле урчуудай болуп, опурулган эмеден чочуп кеткен тиги:

– Токто, урбагын, чынымды айтамын, – деп жалынып жиберди.

– Чоочун экениңди түрүңдөн көрүп турам, эгер чыныңды айтпасаң бардык уурулардын сазайын сенден чыгарам, – деп ачууланды үй ээси.

– Мен ууру да, качкын да эмесмин, – деп сөзүн баштады тиги. – Мен бир күнү түшүмдө Мисирде казына бар экендигин көрүп, ошону издеп келген Багдаттык бир бечарамын.

Маале башчынын күлкүсү келип, тигинин жакасын коё берди да:

– Сенин ууру эмес экендигиңе ишендим, бирок акмак эмес экендигиңе ишене албай турам. Мен канча жылдан бери, «Багдаттаяяяяяяс, баланча жерде, баланча үйдүн алдында казына катылган» деп түш көрөм. Бирок бир жолу да ал тарапка барууну ойлогонум жок. Сен болсо бир жолу түш көрүп, жетип келипсиң, – деди. Маале башчынын андан ары эмне деп сүйлөп жатканы тигинин кулагынын сыртынан кетти. Ал жинди болгон сыяктуу маале башчысынын колунан өпкүлөп, жалынып жиберди. Таңданган маале башчы «Бул жөн эле акмак эмес, биротоло жинди болуп калган эме го» деп, акырын колун тартып алды да, үйүнө кирип кетти. Тиги болсо, «Оо, Аллахым, мен Сенин жардамыңдан үмүт үзгөн эмес элем. Казынанын үстүнө жашатып койгонуң үчүн Сага чексиз шүгүрлөр болсун» – деп чекесин жерге коюп сеждеге жыгылды. Көрсө, маале башчы «түбүнө казына катылган» деп, дал ушул кишинин үйүн айткан экен.

The post Казына үстүндө жашаган кедей appeared first on FORMULA.KG.


September 25, 2015 at 10:41AM
Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

 Адам баласынын негизги кол тийбестик акы-укуктары бар. Булардан бири – мал-мүлккө ээ болуу укугу. Адам баласы өз аракети менене эмгек кылып мүлк топтойт. Бирөөнүн мал-мүлкүнөн уруксатсыз алууга эч кимдин укугу жок. Ошондуктан уурулук чоң күнөө. Уурулук – бул бирөөнүн мал-мүлкүн ээсинин ыраазылыгысыз же уруксатысыз алуу. Бул деген адамдын негизги акы-укуктарынын бирине, мал-мүлкүнө карата жасалган кол салуу. Азирети Пайгамбарыбыз бул багытта: «Мусулмандын жаны, мал-мүлкү жана намысы (адамдык кадыры) мусулманга арам» деген. Башкача айтканда, эч ким бирөөнүн жанына, ар-намысына зыян келтирүүгө, бирөөнүн мал-мүлкүн уруксатсыз алууга укуктуу эмес. Уурулук коомдо башаламандыктын жаралышына эң иридеги себептердин бири десек эч жаңылышпайбыз. Эгер уурулукка карата коомдук чаралар көрүлбөсө, элдин мал-мүлкү да, адамдардын өмүрү да ар дайым коркунучта болот. Мунун мисалдарын бүгүнкү күнү күнүмдүк турмушубузда көп эле кездештирип жүрөбүз. Уурулуктун айынан канчалаган адамдар мал-мүлкүнөн ажырап, канчалаган адамдар бөөдө көз жумуп жатышат?! Уурулук кылуу - чоң күнөө, арам. Куранда: «Уурулук кылган эркек же аял кишинин колун кескиле! Бул – Алланын жазасы. Алла – Мартабалуу, Даанышман! Ким зулумдук кылган соң тооба кылып жакшылык иштерди жасаса, Алла аны кечирет. Чындыгында Алла – Кечиримдүү, Боорукер!» (Маида сүрөсү, 38-39) деп буюрулат.

   Уурдалган мал-мүлктү биле туруп сатып алууга болбойт. Себеби мунун өзү да арам болуп эсептелет. Ислам дини адамды уурулук кылууга түртпөй турган шарттардын түзүлүшүн даярдоого буйуруп, бул багытта негизги талаптарды койгон. Мусулман адам бирөөнүн мүлкүн уруксатсыз алуунун арам жана адам укугу болгондугун билет. Бирөөнүн акысына сугу өтүп шыпшынбайт. Ал адал-арам дегенди түшүнөт. Мына ушул түшүнүгүнөн улам ал ар дайым бул багытта өтө аяр, кылдат мамиле жасайт.

   Мусулман баласы эмгекчил болушу керек. Ал өзүнүн да, өз карамагындагы адамдардын да материалдык муктаждыктарын камсыз кылуунун өзүнчө ибадат болгондугун жакшы билет. Ал жалкоолуктан жаа бою качат. Иштөөгө мүмкүнчүлүгү жок адамдын муктаждыгы эң жакын туугандардын мойнундагы милдет. Аны жалгыз таштап койуу адамгерчиликке да, шариятка да жатпайт. Асыресе, Ислам дини бай адамдардан мал-мүлкүнүн 2,5 пайызын зекет иретинде алып, аны кедейлеркембагалдарга, жарды-жалчыларга, карызы барларга, жолдо калгандарга жардам катары берет. Исламда жардамдашуу муну менен гана чектелүү эмес. Алла Таала мусулмандарды зекеттен тышкары кембагалдарга, муктаж адамдарга өзүнчө жардам берүүгө, кайыр-садага берүүгө, карыз акча берүүгө чакырат. Ошону менен бирге мамлекет же коом муктаж адамдарды жолго таштабашы керек. Ардактуу Пайгамбарыбыз: «Кошунасы ач отурган чакта, ток жаткан адам момун эмес» (Хаким, II, 15) деген. Мына ушундай түшүнүктөр менен жашаган мусулман коомчулугунда арийне, эч ким уурулукка барууга аргасыз болбойт. Ошентсе да муктаждыктары баары жайында боло туруп уруулукка барган адамга оор жаза колдонулат. Бул жаза адам укуктарынын корголушу үчүн абадай зарыл.

Абдуррахман Хачкалы, Теология илимдеринин доктору
Технологии Blogger.