Halloween party ideas 2015
Показаны сообщения с ярлыком Аңгемелер. Показать все сообщения
Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Бир күнү университетте профессор студентке суроо узатты.
Профессор: Кудай жакшыбы?
Студент: Ооба.
Профессор: Азезилчи? …
Студент: Жок.
Профессор: Туура. Айтчы, балам, Жер жүзүндө карасанатайлык барбы?
Студент: Ооба.
Профессор: Карасанатайлык толуп жатат, ушундайбы? Бардыгын Кудай жараткан, туурабы?
Студент: Ооба.
Профессор: А карасанатайлыкты ким жаратты?
Студент: …
Профессор: Планетада түрү сууктук, бети жоктук, оорулар, түркөйлүк да барбы? Мунун бардыгы бар, туурабы?
Студент: Ооба, сэр.
Профессор: Ошондо аларды ким жаратты?
Студент: …
Профессор: Илим тастыктагандай, айланадагы дүйнөнү изилдөө үчүн адамда 5 сезим бар. Айтчы, балам, сен Кудайды качандыр бир көрдүң беле?
Студент: Жок, сэр.
Профессор: Айтчы бизге, Кудайдын үнүн уктуң беле?
Студент: Жок, сэр.
Профессор: Сен качандыр бир Кудайды туйдуң беле? Анын даамын татып көрдүң беле? Жыттадың беле аны?
Студент: Жооп берүүдөн корком, жок, сэр.
Профессор: Анан сен ага ушу күнгө чейин ишенип жүрөсүңбү?
Студент: Ооба.
Профессор: Алынган тыянактардан улам Кудай жок экендигин илим тастыктайт. Сен ушуга бир нерсени каршы койо аласыңбы?
Студент: Жок, профессор. Менде ишеним гана бар.
Профессор: Дал ошондой. Ишеним – бул илимдеги башкы маселе.
Студент: Профессор, суук деген барбы?
Профессор: Бул эмне деген суроо? Албетте, бар. Сен эч качан үшүбөдүң беле?
(Студенттер жаш мырзанын бул суроосуна күлүп калышты).
Студент: Чындыгында, сэр, суук деген жок. Физиканын закондоруна ылайык, биз суук деп эсептеген нерсе, чындыгында, жылуулуктун жоктугу болуп саналат. Адамды же предметти анда энергия барбы же ал аны өткөрүп береби деген маселеге карата иликтөөгө болот. Абсолюттук нөл (Фаренгейт боюнча – 460 градус) жылуулуктун толук жоктугу. Бул температурада бүткүл материя инерттүү болуп, реакция бере албай калат. Суук деген жок. Биз бул сөздү жылуулук жоктугунда сезүүчү нерсени сүрөттөө үчүн жаратканбыз.
(Аудитория тынчтанып калды).
Студент: Профессор, караңгылык барбы?
Профессор: Албетте, бар. Түн деген караңгылык эмей эмне.
Студент: Сиздики дагы туура эмес, сэр. Караңгылык деген жок. Караңгылык, чындыгында, жарыктын жоктугу. Биз караңгылыкты эмес, жарыкты иликтей алабыз. Ак түстү түстөрдүн көптүгүнө ажыратып, ар бир түстүн толкунунун ар кандай узундугун иликтөө үчүн Ньютон призмасын пайдалана алабыз. Сиз караңгылыкты өлчөй албайсыз. Жарыктын жөнөкөй шооласы караңгылыктын дүйнөсүн жарып кирип, аны жарыктандыра алат. Кандайдыр бир мейкиндик канчалык караңгы экенин кантип биле аласыз? Сиз жарыктын саны канчалык бар экендигин өлчөйсүз. Ушундай эмеспи? Караңгылык – бул жарыктын жоктугунда эмне болоорун сүрөттөө үчүн адам пайдалануучу түшүнүк. Эми айтыңызчы, сэр, өлүм деген барбы?
Профессор: Албетте. Жашоо бар, өлүм да бар – бул анын арткы жагы.
Студент: Сиздики дагы туура эмес, профессор. Өлүм – бул жашоонун арткы жагы эмес, бул анын жоктугу. Сиздин илимий теорияңызга олуттуу жарака кетти.
Профессор: Сиз эмнени айткыңыз келип жатат, жаш мырза?
Студент: Профессор. Сиз студенттерди баарыбыз маймылдан тараганбыз деп окутуп жатасыз. Сиз эволюцияны өз көзүңүз менен байкадыңыз беле? Профессор сөз төркүнү кайда баратканын түшүнүп, жылмаюу менен башын чайкады.
Студент: Бул процессти эч ким көргөн эмес, демек Сиз көбүрөөк даражада окумуштуу эмес, дин кызматчысы экенсиз.

(Аудитория күлкүгө толуп чыкты).

Студент: Эми айткылачы, ушул класста профессордун мээсин көргөн бирөө-жарым барбы? Аны уккан, жыттаган, сыйпалап көргөн бирөө барбы?

(Студенттер дале күлүп жатышты).

Студент: Сыягы, эч ким жок. Анда эмесе, илимий фактыларга таянып, профессордун мээси жок деп тыянак чыгарууга болот. Сизди бүтүндөй урматтоо менен, профессор, лекцияда айткандарыңызга биз кантип ишене алабыз?

(Аудиторияда тынчтык өкүм сүрүп калды).

Профессор: Силер мага жөн эле ишенишиңер керек деп ойлойм.
Студент: Дал ошондой! Кудай менен адамдын ортосунда бир гана байланыш бар – бул ИШЕНИМ!

Профессор олтуруп калды.

Бул студенттин аты-жөнү Альберт Эйнштейн эле.

©БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ

Запись Студент жана профессор впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Дем алууга чыккан мугалимдин ордуна бул сапар класска башка мугалим кирди. Ал сабакты баштагандан бир аз өтүп, окуучулардын бирине суроо узатты эле, балдар баары күлүп жиберишти. Окутуучу аларга таң калды. Ал окуучуларды сыдыра тиктеп, алар эмне үчүн мынчалык каткырып күлгөндөрүнүн сырын билди. Ага себеп, класста акылсыз, эч кимге кошула албаган «жаман» балага суроо берген экен. Сабак бүтүп, окуучулар сыртты көздөй жөнөшкөндө жанагы баланы өзүнө чакырды. Ал менен класста жалгыз калып, кагазга жазылган эки сап ырды берди да:
-Муну атыңды кандай жаттасаң, ошондой жаттап ал. Эч кимге айтпа,-деди.

Кийинки сабакта мугалим ошол эки катар ыр саптарын доскага жазды. Алардын маани-маңызын түшундүрдү, соң өчүрүп салып:
-Ким азыркы ыр саптарын жаттап калды?,-деген суроону узатты. Эч ким чурк этпеди. Класс ичин жымжырттык каптады. Бир гана баягы-баягы баары «экичи», «акылсыз» деп келекелеген бала акырын колун көтөрдү.

Мугалим да ушуну күтүп тургансып : -Жооп бер,-деди, акырын гана .
Жанагы бала ыр саптарын куюлуштуруп айтып берди. Маанисине да токтолду. Окутуучу аны көпкө чейин мактады.Башкалар да андан өрнөк алса жакшы болоорун айтты. Окуучулар классташынын мындай капысынан кол котөргөнүнө ишенип-ишенбей, таңыркап тиктеп турушту. Айрымдары анын үстүнөн күлүп жүргөндөрүнө кыжаалат да боло түшүштү. Мындай көрнүш бир нече жолу кайталанды. Класстагы окуучулардын ал балага болгон мамаилелери күн сайын өзгөрө баштады. «Экичи» аталган баланын жан дүйнөсү өзгөрүп, оң жагына оой баштады. Ал күн сайын сабактарынан жакшы бааларды алганга тырышаар эле. өзүнө болгон ишенич ансайын артып баратты. Алдыңкы окуучулардын катарына кошулганда өзүнүн акылсыз эмес экендигин аңдады. Окуучулар менен билим таймаштарына чыга ала турганына ишенди. Мектепти эң жакшы баалар менен бүтүрүп, жогорку окуу жайына окууга кирди. Аны аяктаган соң, магистратурада окуй баштады.Илимдин доктору болууну алдына максат койду.

Ал өзүнүн илимий эмгегинин аягында мугалимдер туурасында төмөнкүдөй ой-пикирин жазып койду:

«Мугалимдер эки тайпада болушат. Биринчилери жакшылыктын ачкычы болсо, экинчилери анын жапкычы. Биринчилери баланын шык-жөндөмүн аңдап, колунан жетелеп, алга карай үмүттөндүрөт. Окуучуга досундай ортоктош болуп, турмуш жолун салууга жардам берет. Талантын таптап, алга жылдырат.

Экинчилери болсо, өздөрүнүн туура эмес берген тарбиясы аркылуу окуучудагы эрктүүлүктү мокотот. Ишенимди жоготуп, үмүтсүздүккө жетелейт.Талантын өчүрүп, жоготуп жиберет. Жарыктыкта биринчи эмес экинчи мугалимдин колуна түшкөн канчалык инсандар бар.
Алар бүгүн деле жашоолорунда өздөрүн таппай жүрөт.

Жашоодогу эң чоң оомат- балалыкта мыкты окутуучунун колуна түшүү».

Которгон: Нуркамил АБДУЛЛАЕВ
атайын “Formula.kg” сайты үчүн!

Запись Экичи бала впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Падыша бир күнү вазири менен элдин абалы менен таанышып келгени чыгат. Ошентип падыша кара атына, вазир болсо ак атына минип жөнөшөт. Жолдо баратып балыкчыга жолугуп калышат. Ал киши аябай каарып калыптыр, кийимдери да эскирген. Падыша менен вазири жетипкелген учурда торун жыйнап жатыптыр.
Падыша вазирине “жүр тиги балыкчыга” деп ага жакындап келишет да аттарынан түшпөй эле падыша суроо узатат.
-Алыс кандай болуп калды?
-Жакын болуп калды.
-Жамаат кандай?
-Чачыранды.
-Экөө кандай?
-Үчөө болуп калды.
-Эй балыкчы, арзанга сатпагын.
-Осуятыңыз жерде калбайт.
Падыша балыкчынын жоопторуна аябай раазы болуп, вазири менен сарайга кайтты. Падыша вазиринен:
Эй вазир, балыкчы менен эмнени сүйлөшкөнүбүздү түшүндүңбү? Вазир жылмайып:
Жок падышам сиздердин сүйлөшкөнүңүздөрдүн бирин да түшүнө албай койдум. Падыша каарданып:
-Кечке чейин биздин ортобуздагы сүйлөшүүнүн маңызын айтпасаң мындан ары вазирим болбойсуң.
Вазир ак атын минип шашкан бойдон балыкчыны көздөй жөнөдү. Балыкчыга жетип барса ал үйүнө кайтканы даярданып жатыптыр. Шашкалактаган вазир:
-Ой балыкчы токтой тур. Падыша менен эмнени сүйлөштүңөр эле?
-Сенин сураганың кымбат турат.
-Мен эмне сурасаң берем, жообун айтспң болду.
-Анын баасы сенин ак атың.
-Макул, эгер жандырмакты айтсаң ат сеники болот.
-Падыша алыстык жөнүндө сурады сен “жакындап калды” дедиң. Ал эмнеси?
-“Ал көрүүмдү сурады. Көз алдан тайды, узакты көралбай калдым” дедим.
-Падыша жамаат жөнүндө сураганда чачыранды болуп калды дедиң, аның эмнеси?
-Ал тиштеримди сурады. Мен көбү ар кайсы жеринде калды дедим.
-Падыша экөө жөнүндө сураганда үчөө болуп калды дедиң. Мунуң кандай?
-Каарыган учуруңда буттарың кандай болуп калды деди. Мен үчөө болуп калды дедим. Ал менин эки бутум жана таягым. Көрүп турганыңдай таяк таянып калдым.
-Падыша сөзүнүн аягында арзан сатпа деди ал жөнүндө сураса эмне деймин.
-Ал сенин айткандарыңды аткарыптыр деп айтып бар. Ал арзан сатпа дегени сөзүңдү арзан сатпа дегени. Ордуна ушул сонун атты алып жатам деди.
Вазир бир каткырып алды да: “Ал мына бул атты, мындан ары бул ак ат сеники” деди да сүйүнгөн бойдон сарайды көздөй бет алды.

Запись ДААНЫШМАН КАРЫЯ впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Баланын колунда эки алма бар эле. Жанында турган энеси уулуна кайрылып:
– Балам, алдагы эки алмаңдын бирөөсүн бере аласыңбы, жегим келип атат? – деп сурап калат. Бала дароо эле ойлонбой туруп оң колундагы алманы тиштеп жиберет. Анан экинчи алманы да тиштейт.
Уулунун мындай кылыгын көргөн апасы шагы сынган бойдон шилекейин жута албай жаман болуп туруп калат.

-“Тарбиялаган балам ушундай кайрымсыз болуп калдыбы?” деген ой мээсин жей баштайт бир заматтын ичинде. Бирок, бала тиштеп салган алмалардын бирөөсүн апасына сунуп:
– Ушуну алыңыз апа, ушунусу таттуураак экен, – дейт. Байкуш эненин көзүнөн жаш тегеренет.

Ушул окуядан алынуучу сабак:

Канчалык тажрыйбалуу, көптү көргөн адам болсок да чечим чыгарууда шашылбоо керек. “Жети өлчөп бир кес” деп кыргыз миң жылдан бери айтып келе жатканы тегин жерден эмес. Жогорудагы окуядан ар ким ар кандай сабак алса болот. Кээ бир адамдар “жакшы окуя экен” десе кээси “шашкан шайтандын иши” дээр, башкасы супсак жазылып калыптыр деши мүмкүн. Жеңил ойлуулук дагы шайтандын издеп жүргөн тешиктеринин бирөөсү!

Шашканга шайтан жармашат,
Шашпагын сени алдайм деп,
Шак эле баштан кармашат.

Даярдаган: Тойчубек Сагындыков.

Запись Эне жегиси келген эки алма впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Жумуштан чарчап келсем карындашым эшикте жаш балдар ойнотуп ,өзү да кошулуп ойноп жүрүптүр.
-Э, Мээрим! Бас бери!
Ал баягыдай эле мени көргөндө жүрөгү түшүп келе калды. Тогузунчу классты аяктап каникулдап жүрөт.
-Келдиңизи байке?
-Келгенимди көрбөй турасыңбы? Кир үйгө!
-Азыр кирем артыныздан.
-Эмне?! Бас туш алдыма, чоноюп калсанда ойной бересинби? Апама жардамдашсан боло андан коро.
Ал ун катпай алдыма тушту. Уйубуздун алдында кичинекей бак бар эле,бакта баратып суроо узаттым:
-Тамак жасадынбы?
-Ооба…
-Апам некылтат?
-Уктап калды.
-Бутун укалап бердинби?
-Ооба укалап берсем уктап калды.
-Атам кайда?
-Жаныбек байкелердикине жаназага кетти.
-Мм…

Ал уйго кирип мен тамеки чеккени уйдун артына отуп кеттим. Чегип турсам карындашым шашылыш келе койду. Атам же апам окшойт деп беките ком деп алаканымды куйгузуп алдымда жинденип:
-энендурайын шайтан,жотолуп келсен болбойбу? Негедир анын коздору жалындап турду.
Айт неге келдин?
Бото коз коздорунон мелт этип жашы сызып кетти. Дароо уйго карай чуркадым. Апамдын талмасы кармап уктап жаткан жеринен кусуп титирей баштаптыр. Мындайда мен же атам гана аны айыктыра алабыз. Карындашым коркот,бир бурчка отуруп ыйлай баштады. Апам байкуш Мээрим кичинекейинде шатыга чыгып кеткенде алып тушуп келатып ,шатыдан буту тайып кулап тушкон. Мээримге эчнерсе болгон эмес. Апамдын башы бешилике аз-мынча сайыла кетип ошондон бери талмасы кармаачуу болуп калган. Жайы-кышы дебей калын жолук салынып журот.
Ошон учунда Мээримди коп урушуп ,коп жек кором. Апамдын дабышынан иним ойгонуп чыга келди. Ал жетинчи класска кочту.
Апасынын колун кармап мундуу карап турат. Коп отпой апам озуно келип жакшы болуп калды.
Атамдак келди… Чогуу тамака отурдук.
Атам:
-Эламан , Мээримди медересеге берейин деп жатабыз.
-эмне? медресеге ? э андан коро бир жыл окуутуп куйоого берсенерчи.
Апам:
-койчу балам баягы адатынды баштадынбы?
-анан эмне кылайын апа. Медереседе окуугандарды билип-коруп журобуз. Ал эле эмес хиджап жамынгандарды дагы. Эчким жок жерге отуп тамеки чегишип,кочодо оронуп,уйуно эки кадам калганда чечинишип. . .
Атам столду такырата бир коюп ,ачуусу менен:
-тарт тилинди! Ыйманы пас!
Тишимди кычыратып атама кадала карадымда,пиаламды мыкчый турдум. Ушунчалык катуу караган экенмин сынып кетип колумдан кан агызды. Табылбай калган шылтоо менен дубалдарды кочуро эшикти жаап чыгып кеттим. Базарга барып балдарга жолугуп алар менен кошулуп база да уктап калдык.Тан атпай жук тушуруу иши башталды. Эки мин сомдой акча таап дос баламдын туулган куну экен эле тойгончо арак ичтик. Ал кунуда ошол жерде жатып калдым. Башым ооруп бир тыйыным калбай балдардан жолкирээге акча сурасам беришпейт такыр . Бербесенер койгула деп жоо жоноп кеттим. Кеч кирээрге жакын эле. Уйго кирсем атам чалгы менен чоп оруп журуптур. Жанынан отуп баратсам карабайт такыр.
-ата мен келдим.
-мм…
-кечеги кылыгым учун кечирип коюнуз.
-Эламан тушунуп турам сени,сен деле карындашынды ойлоп жатасын. Бирок …
-ата ? эч кандай бирогу жок.Акыры азыркы кыздардын айрыкча оронгон кыздардын кандай экенин менден сураныз ,мен айтып берем.
Атам мага бурулуп карап,калпагын кагып:
-кийимдинда он-тетириси,тыйындын эки бете,адамдын жакшы –жаманы болот балам. Сен антип адамдардын баарын тегиз корбошун керек.
-э билгенинерди кылгылачы.
Колумду силкип коюп басып баратсам атам токтотуп:
-акча берип турчу Эламан.
-эмне кыласыз?
-тиги Жаныбектин уйуно батага себет кылып барып коёлу дегенбиз. Биздин пенсияны да кармап …
-ата, кечетен бери жумуш жок озум жоо келдим.
-аа балам курсагын ачкандыр мен азыр сага чай коюп берейин.
-сиз жон эле коюнуз Мээрим коюп берет.
-Мээрим,инин жана апан болуп таенендер жака кетишкен кече куну. Бугун келип калышат.
-эмнеге кетишти?
-тиги Арзы молдонун уйуно балам.
-ата качанга чейин анын уйуно барып озунорду окутуп журосунор? Бир пайда чыгып жатабы? акча бергенден башка эчнерсе озгоргон жокго.
-койчу балам акыры озун билесинго апанды догдурлар….
-ооба догдурлар карай албай олот дегенде ошол молдо жашайт деген туурабы? Аны кантип унутайын. Эми бир жомоко ишенип не кереги бар эле дегененим . Атам байуш мени жаман коруп очун чоптордон алып кала берди. Шамдан отуп апамдар кирип келишти. Алар менен саламдашып карындашымдын артынан анын болмосуно кирдим. Жакын арада Бубу эженин уйуно барып Ислмадан сабак алаар эле. Бир канча жылда арабчаны окуп-тушунуп калды. Анын болмосундо «КУРАН» китептер да бар.
-эмне дейт тегерек баш.
-эмне дейсиз?
-башына тоголотуп чупурок орогон адамынар эмне дейт?
-байке коркпойсузбу ошентип айткандан. Ал жалооруп карап турду.
-эмне калпбы? Калп болсо айт,акыры мен чындыкты айтып жатам.
-байке алар аалымдар болот.
-ээ боптур-боптур эмне дейт аалымдарын?
-км, апамдын башы жакшы экен дагы уч жолу окутсак жакшы болуп калат экен.
-канча акча алды?
-аз эле.
-мм сен эмне Медересеге окууйун деп жатасынбы?
Ал башын жерге салып коркуп башын онго-солго кылды.
-коркпой айтабер сени жеп коймок белем.
-барсам жакшы болмок бай-ке.
Дароо ага жеттимда козу алып качканына карабай ээгинен которуп:
-эсинде болсун, Мээрим, уйдон бир карыш кадам алыс баспайсын. Жашоо шартыбыз оор ал жака окутканы каражат жок.
-байке бир киши мага жардам берип жатат.
-ии де эртен ошондон ары Арабтарга сатып жиберсин.
-жоок мага эле эмес бир канча кыздарга соопко калыш учун. Алланын ыраазычылыгы учун…
-жаап оозунду. Мага кара таранчы,учуруп жибере элекде капасына кирип калгын. Укпай журот дейсинби бир канча кыздар сойкуга айланып кеткендерин? Мен баарын билем …
-жоок баарын жалгыз Алла билет.
-жап! Мен суйлогондо сен жым тургун! Менин кыйкырыгым аркы болмого угулуп апам кирип келди. Мээримди дароо койберип эшикти жаап чыгып кеттим. Чупурокту алып колума байлап чыгып баратсам ыйдын дабышы угулуп калды.Акырын тыншасам карындашым оксуп-оксуп ый аралаштыра арманын айтат:
-апа акыры мен ыйман жолунда кадам жасасам,ыйман жолунда журом деп жатсам ,байкем неге мени антип урушат? Апаа-апа тажап кеттим анын урушунан.
-кызым сабр кыл кызым,жакында кетесин ,жакында баары озгорот. Ооба кудайдын жолунда беш убак намаз оокуп журосун кызым. Кудайым буюрса ханзадан ошол жактан сени озу издеп табат.

Мына озу аран эле турган эшигибиз бир тебишим менен талкаланды. Ушунчалык зокур болуп баратканыма окунуп турам.
Ач калган карыщкыр сымал экоонун алдына жетип бардымда тизелей так отуруп ,тике карап:
-Мээрим эсинде болсун эч кайда кетпейсин. Мен азыр Кудурет менен суйлошом экообуз Россияга иштегени кетебиз.
Апам чочуй тушуп:
-балам ! Россия да эмне бар буга? Койсончу кудай сактсын балам ал жактан.
-эмне апа ал жак жаман бекен? Ал жака баргандар адам болуп келеишет апа .
Мээрим:
-барбаайм…
-барасын эгер медресеге менден качып бара турган болсон олдум дей бер.

Атканада ургучум бар эле. Ачуум келгенде очумду ошондон чыгарып опко-боорум эзилгенче уруп аламын. Бугунда уруп –уруп демигип отуруп калдым.
Карындашыма айткан катуу создорум ,ата-энемди укпай кеткендерим баары эске келди. Мектептеги муш-тополон ,ызы-чуу салгандарым. Мээримди дос кыздары шылдандаганы учун алардын байкелери менден чон болсода коз астында сабагандарым. Кадыр деген бай, атамдын устунон кулгону учун аны бууп олтуруп сала жаздагам. Балдары да токмок жеп ошондон бери уйдо озум хан ,озум баатир. Атамдын атынан эчким атабайт.Ал жоош жургону учун Момун деп коюшкан. Атканада отурсам Момун ! Момун деп кимдир бироо кыйкырат. Терезеден карасам атам чыкты. Уйубузду кармап алып башын жерге салып туруп калды. Кандайдыр уруш уну угулат. Атып чыксам эле Бердибек байке уйубуз анын багына кирип кеткени учун,атамды урушуп туруптур. Мени жумушта деп ойлодубу озунчо ээн-эркин. Чыга калсам эле озун тапбай калды. Допусу жерге тушуп шашкалактап кийип эч бир соз суйлобой кетип калды. Уйду байлап коюп кочого чыксам кошунабызга даттанып туруптур. Жотолуп койсом мени карап бир кулуп,ары карап кайгырып ойдо коздой чыгып кетти. Анын уйу ылдый жакта эле. Талаадан качып отушун билип талаада дарактын артында турсам акыры отуп баратат. Алдынан боо деп чочутуп чыгып ,жакасынан кармап алып журогунун ушун алдым. Уруп жибереби деп улам бетин тосот. Атам биз жака карай келатканын коруп аны коёберип жогол дедим. Ал дароо чуркап кетти. Атамдын колунда камчысы бар экен. Ун катпай келип:
-Эламан ,мен сенин ысымынды Элим аман болсун деп койгонмун. А сен ысымындын акысын берген жоксун. Ары кара.

Атам кичинекейимде шоктонуп койгонумда чыпылдак чуук менен артты каратып,жамбашымдан баштап ылдый чаап чыгат эле. Мен эми чонойдум ,чуукда чоноюп камчыга айланганбы? Артымды караган жокмун.
-ата булар бизди акаараттаса карап тура беребизби?
-биринчи куноону озундон изде акмак.
-эмне кедей болгонубуз биздин кунообузбу? Кедей болгондор эле шылдын болуш керекби ата! Ызааланып коздорум жанып турса атам ачуусу менен жондон ары айлантып бир чапты. Денем чымырап козумдон жаштар атып чыкты. Муштумум туйулуп бирок ун ката албадым. Кантсе да менин атам.

Атам уч жолу арт жагыма чапты.
-жазанды алдынбы акмак! Элдин балдарын ,аталарын сабаганы жаралын беле? Кой –кой деген сайын чектен чыгып баратасын.
-жок ата! Козумдон жаштар агып кетти.
Ата алар чектен чыкса болот а бизге болбойбу? Эмне мен куноолумунбу? Сизда куноону биринчи озунуздон корбойсузбу? Озунуздон издебейсизби.
-жаап жагынды! Атам бетке карата бир чапты эле колум менен тосуп камчыны мыкчый кармадым. Бетиме кичине тийип кетти эле кесилип кан ага кетти.Камчыны ого бетер озумо жакын тартып :
-ата балким менин ушундай болуп калышыма сиз себепчисиз. Эсинизде болсун ар бир ата оз уулдарынын устаты болот.
Атамдын журогу жарылып туштубу коздор чон-чон болуп камчыны койберип жиберди. Ангыча карындашымдын ата! Деген дабышы угулуп калды. Мен дароо уйго карай кетип калдым. Артыма бирда карабадым. Мээрим ушунчалык курч коздору менен карап ыйлап-ыйлап отуп кетти. Кочого чыгып кетейин деп баратсам апамдын баягы уну угулуп калды. Ушундай эшикти ачсам иним апамды кучактап:
-апа мен жакшы уул болом,апа мен сизди айыктырам. Байкеме окшоп силерге бакырынбайм, силерге урушунбайм апа.
Коз жашымды токтотконум менен баарибир тымынызын ага берди. Дароо атканага кирип ургучумду ура баштадым.Колум тийип-тийбей кетет. Ушунчалык дем жетишпей калганда токтоттум. Терезеден уйду карасам Мээрим атамды жетелеп уйго алып кирип кетти. Ошол жерге эле чоптун устуно жатсам карындашым кирип келди.
-неге келдин?
Ал ун катпайт. Башымды которуп карасам эшике суруло отуруп,бетин жаап ыйлап кирди. Ал мени корбогонбу же бул жака киргенимди билген эмесби колун жайып козун жумуп алып ыйлап бата кылды. Мен чопту шыгырытпай ондонпуп алып аны тыншадым.
-Алла Таалам сен мээримдуулордун мээримдуусусун. Сен мээримдуулордун мээримдуусусун. Сен мээримдуулордун мээримдуусун деп уч жолу айтып бир аз токтоп батасын улантты.
Оо Аллахым сага унум жетсин. Дубамды кабыл кыла кор оо жаратканым.
Бугун байкем атамды катуу урушканбы атамдын журогу ооруп калыптыр.

Дене-боюм титирей тушту.

-сен байкеме ыйман берчи Аллахмым,ата-энеме шыпаа бер. Бир туугандарым,ата-энем аман болсунчу Аллахым. Мейли башкасын бербе,Мейли байлык-бийлик бербе жакындарым аман болсунчу.Алар оорубасынчы Аллахым. Мейли Аллахым мен ооруйун ,мен азаптанайын бирок калганы оорубасынчы. Байкемди озун тарбияла ,биздин ага кучубуз жетпей барат . Акыркы кундору катуу озгоруп медересеге барышыма да карщы Аллахым.

Мн озумду ушунчалык куноолу сезип ,бетимден чыккан канды аарчып коюп,чопко башымды коюп жатып алдым. Карындашымдын ыйлап бата кылганы менинда журогумду эзип жиберди. Ал дубасын окуп коз жашын суртуп чыгып кетти. Бугун жумуш болмок ордумдан туруп жумушка жоноп кеттим. Маанайым жок иштеп журсом досторум шылдындап кулгонго жетишишти. Биздин башчы балабыз бар эле мени карап улам-улам каткырат. Ал каткырса башкаларыда каткырат. Башымды жерге салып барып анын ээсин оодара соктум. Эчким жолой албай калды,баары тынчып турушат.
-жигиттер дагы бироон куло турган болсон тируулой комуп таштайм. Бугундон баштап мен башчымын. Кимде ким азыр муну тургузса менден жакшылык кутпосун.
Иштебей алма жеп отуруп алдым . Балдар жонуна кап которуп ун катпай иштеп журот. Тиги ээси оогон балага эчким жардам бербеди. Анын олбошун билээр элем башын кармап ордунан турду. Сыртка чыгып кеткен болчу ошол бойдон келген жок.
Тун ичинде базардан жегиликтерди нак алып бардым. Апамдар уктап калышыптыр. Карындашымдын болмосунун чырагы жанып турганын кирип бардым . «КУРАН» китеп обону менен окуптур. Ушунчалык берилип окуп жатканбы киргенимди байкаганда жок. Кудум дуйно булбулу «КУРАН» окуп жаткандай болду. Анын ар бир уну журогумду эргитип жиберди. Акырын сыртка чыгып баратсам токтоп калдыда жылмайып:
-оой байке келиниз.
Артыма карап аландап ары бери тиктеп:
-уктай элек белен?
-ооба «КУРАН» окуп жаткамда,бутойун деп калганда сиз келип калдыныз анан токтотушка болгон жок.
-аа жакшы окуйт экенсин.
-келин керебетке отурун сизге да окуп берейинби.
Эмнегедир сурдоп керебетке отуруп колумдагыларды ага бердим.
-айиий байке жегилик кылып келдинизби?
-ии силерге деп.
Анын козунон суйунучтун жашы сызып кетти. Дароо жылмайып аарчып баштыкчадан жегиликтерди ала баштады.
-байке не мынча коп,акчаныз коп кетип каладыбы?
-жок бугун мен ошол жердеги жук тушургучторго башчы болдум.
Анын акырын гана «кудайыма унум жетиптир» дегенинин угуп калдым. Укмаксан болуп анын текчедеги китептерин карай баштадым.
-байке сизге рахмат.
-эмне учун?
-сиз болбосонуз биз эмне кылмак элек. Кордунузбу Алла Таалам берекесин ушинтип эле берип коёт.
Ун катпай башымды ийкеп койсом ХАДИСтерден соз баштады. Мага негедир жаккан жок. Ордумдан туруп артыма бир карабай сыртка чыгып кеттим. Тамеки чегип отурсам Мээрим чыгып келди:
-байке эмнеге тамеки чегесиз?
-эмне болуптур?
-акыры Мухаммед (с.а.в)айткан …
-токтот! Кереги жок . сураныч мени тынч кой. Бар кирип жат секин.
-мм макул…

Ал кирип кеткен сон асманда айга копко карап турдум. Булуттар сурулуп келип кандайдыр бир коркунучтуу жуздун солокоту коруно кетти. Чочуп эле уйго кирип, денемди калтырак басып чумконуп жатып уктап калдым.
Тушумдо кимдир бироолордон качып эле журо бердим. Ушунчалык денем ысып куйуп жаткандаймын. Би рубак кулагыма Биссимила деген дабыш угулду. Журогум тынчтанып козум чон-чон ачылып кетти. Карындашым жаныма келип отурганда Биссимила дегенби мага карап:
-байке басырык бастыбы?
-ии ошондой окшойт. . .
Коркконумдан учук чыгып кетиптир. Атам мага эч суйлобой оз ишин кылып журот . Мээрим тамак кылып койгон экен тамака отурдук. Тамактан алдын атамдан кечирим сурадым.
-ата мени кечирип коюунуз кече куну…
-эчтеке эмес балам акылына кирип,ыйманынды кармансан болду.
-ата бул акчалар сиздерге.
Эки –уч мин акчаны алдына сундум. Атам дароо колун жайып ,бизда колубузду жайып,бирок негедир ичинен кыбыр-шыбыр этип дуба кылды. Омин кылган сон чайда ичпей жумушка барам деп кетип калдым. Эшике жетебергенде карындашым артымдан чуркап келип:
-байке коётурунуз эрте мененки ырыскыны таштап болбойт,акыры жок дегенде суу ичкиле деп айтылган.
Пиалада тамакты коруп ысык деп уйлоп жатсам :
-байке уйлобой эле жей бериниз,тамакты уйлоп жеген болбойт жылуу эле ,ото ысык эмес.
-эмне учун ысык эмес ?
-баарибир уйлоп жейсизда.
Анын акылдуу создору мени женип салчуу болду. Картошкасынан жеп жумушка кеттим. Кетээримде карындашымдын «Аллах сизди асырасын» деген созу кайра-кайра кулагыма угула берди.
Жук жакшы эле тушуруп жатканбыз. Бир балабыз эн астынкы капты тарта коюп аны сактап калам деп ,ары туртуп башым гарч эте тушту. Козумду ачсам толтура балдар карап турушуптур. Бут жерим суу болуп калган . Ангыча тез жардам кирип келди. Койгула десем болбой баштан ылдый текшеришти. Медайым журогумду текшерип жатып:
-атыныз ким?
-атым Эламан.
-шугур кылыныз Аллах сизди озу асыраптыр.
Журогум дук эте тушту.
-мындай оор жуктор башка тушкондо моюн сынып же акылынан тайып калышат. Сиздин башынызга бир эмес эки кап тушконун айтышат. Аллахты эстеген жан окшойсуз,бизда оор операцияларда жасап бирок Алла буюрбаса колубуздан эчтеке келбейт.
-эже болдубу? Соо элеминби иши кылып? Ишиниз бутсо бара бериниз. Мобул акчага чай ичип коюн,рахмат сизге деп чыгып кеттим. Ошол куну директорубуз жук тушурушо тыю салды. Торт кун катарынан жумуш болот дегенинен уйго барып айтып келдим. Торт кун эмес беш кун катарынан жумуш болуп балдарга акчасын болуп ,озумода акча алып уйго бардым. Иним алдымдан кулуп-жайнап тосуп чыкты. Колумдагы жегиликтерди ага берип уйго кирдик.
-иним атандар кайда кетти?
-эжемди узатканы.
-кайда?
-медересеге.
Эми эле отурган болчумун сыртка чуркап чыксам ата-энем келип калды.
-Мээрим кайда?
Атам:
-балам алар кетип болду токто.
Алардын созун укпай жолду кыскартып адырлардан ашып,чон жолго жеттим. Алардын автобусу келатканын коруп жолго туруп алдым. Токтоору менен эшигин тарс ачып кирдим. Бут оронгон кыздар. Мээримди дароо тааныдым артта жылмайып отурган экен дароо жузу кубара тушту.
Биз келгенче жамгыр ношорлоп кол-шал болуп кеттик.
Апам ыйлап кызын жетелеп уйго кирип кетти. Артынан кирейин десем атам жолумду тосуп алды .
-ата …
Атам соомойу менен эшик-эликти коргозду.
-ата мени эмне кууп жатасызбы?
-эсинде болсун ата-эне ыраазы Алла ыраазы. Жогол ,кет бар!
-ата болдучу…
-балам эмессин,кечтим сенден. Эшикти тарс жаап салды. Жамгырлар ого бетер ношорлоп, катыган бойдон эшиктин алдында копко турдум. Бул уй эми мен учун жатка айланды. Кайда барам? Деп эми эле уйдон узап баштасам эшик кайра ачылды. Суйунуп эле артыма карасам иним чуркап келди. Кучагыма бекем кысып:
-эмне болду? эмнеге чуркап чыктын?
Ал ыйлап:
-байке атам жинденип жатат,сураныч бизди таштап кетпенизчи.
Макул деп уйго кирсем атам урушунуп жаткан жеринен тык токтоду.
Тамагын кагынып мага карап:
-акыркы жолу Алла учун кечирем ,созумду кайтып алдым. Эми сен ойлогондой эмес мен ойлогондой жашоодо жашайсын. Эртен карындашынды оз колдорун менен жетелеп,оз буттарын менен басып барып медересеге тапшырып келесин.
Ун катпай болмомо кирип кеттим. Атамдын кирип жаткыла деген дабышы угулду.
Эмнеге Мээримди жолдон калтырдым? Эмнеге ыйлаганына болбой алып келебердим? Эмне учун башкалардын созун уккан жокмун? Озумчо эле агалык милдетти аткарган болуп ага каршы чыга берем? Ал эмне бузулуп туура эмес жолго тушуп баратыптырбы? Андан коро озумду ондосом боло. Озумду озумду жемелеп ,суроолорума жооп бере албай сыртка чыктым. Апам карый тушуптур. Сорудо кайгылуу отурат . Жанына барып отуруп колунан кармап:
-апа кечирип коюнузчу мени.
-эмне учун мындай кылдын?
-апа мен туура эмес кылып коюптурмун.
-Эламан адам болчу. Атан экообуз намаз окуубадык ,сен инин, жок дегенде ушул карындашын намаз окуусунчу. Эмне учун намаз окуушуна каршы чыгасын.
-апа намазды уйдо деле окууса болотко.
-болот бирок дагыда Ислам динин жакындан таанып билиши керек.
-макул апа эми кирип жатыныз,Мээримди озум соротуп коём.
-урушпагын макулбу?
-макул апа… Апамды киргизип жиберип карындашымдын болмосуно кирдим. Анын эшигин сындырганымдан кийин жон эле материал тартып коюшкан.
Ал тошогундо чумконуп жатып акырын ыйлап жатат.
Акырын тошогун тартсам бетин жаздыка жолоп жатып алды.
-Мээрим мен Эламан. Мени кечирип койчу суранам сенден.
-кетин…
-жок ,жок эчкайда кетпейм. Сен эмне менден кечип жатасынбы?
-жок,жек кором сизди.
-жек коргонун кечкенинда.
-Исламда бир тууганын кечкен болбойт.
-ээх акылдуум десе эмнени кучактап алгансын?
-«КУРАН» китеп.
-кел байкенди кечирип койчуАлла учун Мээрим.
Ал башын которуп ,отуруп китебин жогоруу коюп :
-эми мындай кылбайсызбы?
-жок,мындай кылбайм карындашым.
-соз бересизби?
Козумду ирмеп койдум.
Ал мени кучактап алып аябай ыйлады. Хиджаб ага аябай жарашыптыр. Копко ыйлагынан мен да ыйлагым келип кетип колунан кармап :
-болду ыйлаба,ыйлаба карындашым.
-байке сизге айтпай кеткеним учун мени кечирип коюунузчу. Мейли сиз айткандай болсун,уйдон бир карыш алыс чыкпайм. Сиз айткандай Россияга барып иштеп келебиз.
Кулдумда анын бетинен чымчып:
-иий шириним десе,жиндисинда сен. Поезд кетип болгон жакшы кыз. Бул кийимин менен Россияда иштетпейт экен сени.
-байкээ-ээ…
Ал жашын токтотуп мага далыма башын жолоду:
-кандай мээримдуусуз ээ,сиздей жакшы байкени берген Аллахыма чексиз шугурлор болсун.
-Эми Мээримим учун мээрим токпосом кандай адам болдум?
Эртен озум сени медресеге алып барып келем макулбу?
-чындапбы?
-чындап.
-Алла ыраазы болсун сизден байке.
Мен анын колдорун бекем кармап укта деп чыгып кеттим.
Эртеси буюм тайымын алып медересеге барсак анын ордуна башка кыз келип калыптыр. Тиги спонсор болгон кишида кетип калган экен. Кетип жатсак Мээримдин маанайы чогуп жер карап басып калды. Анын чындап Исламга берилгендиги жузунон, арбир деминен байкалып турду.
Коётур деп медересе башчысына жолугуп чыктым. Суйлошконубуз боюнча кетти. Карындашымды ал жерде калтырып коштошуп кетип жатсам сумкасын чукулап жашылгыч китепче сунду.
-бул эмне?
-эркектер учун намаз окуу китеби.
-намаз окуйунбу?
-ооба.
-спортум калып кететда.
-спорт озунуз учун,намаз бейиш учун байке.
-акылдуу десе бар кир эми. Жакшы окуугун макулбу ,бизди унутуп калба.
Козунон тамган жашын аарчып:
-байке.
-ооу…
-сизди жакшы кором…
-бар эми айланайын кирчи,кирчи бар.
Улам-улам артына карап кирип кетти . Жумушум келип иштей баштадым.
Катуу иштедимби директор келип сурап калды.
-Эламан эмне мынча катуу иштей баштадын?
-катуу деле эмес.
-айт чынынды.
-аа тиги карындашым медресеге кеткен болчу,ошонун каражатын мен которо турган болдум.
-аа жакшы ,иште бирок озунду караганды унутпа…

Бир ай отуп карындашым уйго келди. Тим эле уйубузго периште кирип келгендей уйубуз жаркырап кетти. Сагынычыбызды жазып отурсак Арсга азан айтылып калды. Алдынкы сапта мен турдум. Артымдан иним жана карындашым ….
Кундор отуп Мээрим кайра окуусуна кетти. Жакында Араб олкосуно куран окуу боюнча мекенибиздин атынан барат экен. Мен чынында аябай суйундум. Саатты карап ,телефондун конгуроо болушун кутуп козубуз торт болду. Би рубак чырылдаганын дароо алып катуу унго койдум. Анын эжейи чалып баш байгени бир кыз алып,биринчи орунду Мээрим утуп алганын айтты. Суйунгонубузду айтпа. Дуйно жузундо биринчи орунду алуу деген кандай чон сыймык. Болгондо да «КУРАН» окууштан.Мээримге телефонду берсе ыйлап такыр суйлой албай койду. Чынында кубанып турдуда.
Бугун ал уйго келет ,кутуп отуруп акыры оюма бир пикир келип сыртка чыгып кеттим. Эки уч саат отуп уйго кой жетелеп келдим. Карындашым жаны эле келген тура. Байкушум коз жашын тыйбайт,мени ушунчалык бекем кучактады менда кучактай койсом кой жибин тартып кетсе болобу. Апамдар каткырып эле мен койду аран тартып калдым. Элди чакырып кудай откордук.
Ыймандуу карындашыма кудалар коп келчуу болушту. Бирок биз эчкимге макулдугубузду берген жокбуз .Анткени качан кудайым озу буюрганда ,оз бактысына турмушка узайт.
Убагында кудайга ишенбей жургонум учун тобо кылам.

Кимди капалантсам баарынан кечирим сурап чыктым.

Мен бактылуумун.

Ал эми бактылуулук Исламда… .

Запись Карындашым – бир тууганым – Мээримим… впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Жолдон бир досума жолугуп калдым. Бир шаарда жашасак дагы, ал досумду көптөн бери көрө элек болчумун. Адатынча шымы кычырата үтүктөлгөн жашыл түстөгү костюм кийип досума жолукканыма жетине албай амандашып, өткөн-кеткенди сүйлөшүп отурганыбызда жакын турган мечиттен азандын үнү угулуп калды. Мен жума намазына бараткан элем. Азандын үнү аяктап дуба кылгандан кийин досума кубанычтуу карадым да:
– Жүр досум, жума намазга кеттик,- дедим колунан тартып.
Менин сунушума жийиркенген кишидей бетин бырыштыра кабагын түйгөн досум:
– Доске, бара албайм! Менин жума намазга барбай турганымды, деги эле намазга жакын эмесимди билесиң го? Тамаша кылба! Бар өзүң бара бер!,- деди колун кагып.
Досумдун мындай жоругуна шагым сына түштү да:
– Эч өзгөрбөпсүң го досум. Анча эмне мечиттен качасың?,- дедим шаабайым сууп. Досум мени күлмүңдөп карады дагы:
– Билбейм, айтор… Такыр эле мечитке бара албай койдум. Анын үстүнө намаз окусаң шымдын кыры кетип, тизе бултуйуп чыгып кетет да. Мен аны каалабайм,- деди.
Анын бул сөздөрүн угуп бир башкача күлүп жибердим да:
– Ооой, досум! Сен эмне тамаша кылып жатасыңбы? Ошондо биз шымдын кыры кетип калат деп намаздан качалыбы?,- дедим.
– Чын айтам доске. Өзүң деле билесиң го, мен үчүн кийим өзгөчө орунда турат. Анын үстүнө жашыл түстү өтө жакшы көргөндүктөн, бул түстөгү кийимдеримди кайдагы бир мечитке барып жышкым келбейт”,- деп кесе жооп берди. Чындыгында эле бул досум кичинесинен кымбат кийимдерди кийип, ар дайым кычырап жүрчү. Ошентсе дагы анын бул жоругуна тырчып:
– Өмүрүңдө бир ирет мечитке бардың беле?- дедим. Менин улам суроо бергениме жактырбагандай жолдо мечитти көздөй шашып бараткан адамдарды көңүлсүз караган боюнча:
– Ооба баргам. Кичинемде атамды ээрчип барып калчумун. Ал кезде шымымдын тизеси чыгат деп коркпогон жылдарым болсо керек да. Бирок мындан ары дагы мечитке барам деп ойлобойм. Деги эле мечитке аяк баскым келбейт!,- деди. Ошентип досум экөөбүз бири-бирибизге таарынышкан боюнча айрылдык. Мен мечитти көздөй чуркап, ал болсо кара көз айнегин тазалап, анын кымбат кийимине суктанып карагандарга маашыр болгонсуп өз жолунда кетип баратты…
Арадан эки ай убакыт өттү. Бир тааныштарым тиги досумдун мечитте экенин айтышты. Мен үчүн бул күтүүсүз кабар эле. Кылып жаткан ишимди тыштап мечитке жүгүрүп жеттим. Чын эле досумду мечиттен таптым. Адатынча жапжашыл түскө бөлөнүп, болгондо да мечит толгон жааматтын сап башында экен…
Акырын жылып отуруп досума жакын келдим да:
– Досум.. Досум… Кана сен мечитке эч качан аяк баспайм дедиң эле го?,- деп шыбырап суроо бердим. Бирок досумдан үн чыккан жок. 

Анткени досум үстү жапжашыл кездеме менен жабылган табытта жансыз жаткан эле..

Запись МЕЧИТКЕ АЯК БАСПАЙМ ДЕДИҢ ЭЛЕ ГО? впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Умар бин Хаттаб өзүнүн жолдоштору менен баратып кой кайтарып жүргөн койчуга жолугуп калат. Азирети Умар койчуга: Мага бир койуңду сат – дейт. Өзүм да койлор да бирөөгө таандык, мен өзүм кул болсом, кожойунумдун койун сизге кантип сатмактын? – деп жооп берет койчу жигит. Азирети Умар тиги койчуну сынап көргүсү келет да: Бир койуңду мага сат, а кожойунуңа болсо: Койду карышкыр жеп кетти – деп кутуласың – дейт. Анда койчуман жигит: Кожойунумду алдашым мүмкүн, бирок “Алла Тааланычы?, Алланын астына барганда эмне деп жооп берем” – деп суроолуу жооп кайтарат. Койчунун сөзүнө таңыркаган Азирети Умардын көзүнөн аккан жашы сакалын суулап жиберет. Койчунун: “Алла Тааланычы?”, – деген сөзүнөн катуу таасирлеген Азирети Умар койчуман жигиттин кожойунуна келип анын акчасын төлөп кулдуктан азат кылат. Андан кийин тиги жигитке карап: Бир сөзүң сени бул дүйнөдө кулдуктан азат кылды, ошол сөздүн себебинен Алла Таала кыяматта сени тозок отунан азат кылуусун үмүт кылам – дейт.

Кел мусулман бир тууганым, ушул окуядан өзүбүзгө чоң сабак алайлы!, Кудайдан коркуу деген сезим ушундай болушу шарт. Кудайдан коркуу тил менен айтып койуу менен ишке ашпайт, балким аны денебиз, мүчөлөрүбүз менен аткарышыбыз керек. Ар-бир мусулман: “Мени Алла көрүп турат, сүйлөгөн сөзүмдү, сөзүмдү эле эмес, балким шыбыраган дабышымды да угуп турат деген сезимде жашашы керек. Чындыгында Алла Таала Көрүүчү, Билүүчү жана Угуучу Улуу Жаратуучу. Алла Таала караңгы түндө, караңгы үйдө, караңгы таштын астында басып бараткан кара кумурсканы көрүп, басып бараткан үнүн угуп турат…

Запись Алладан корккон койчу впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Бир тамчы бал жерге тамчылап төгүлүп кетет. Бир аздан кийин бир кумурска келип төгүлгөн балдын даамын татып көрөт. Артка кайтып жөнөйт, бирок балдын даамын татып көргөн кумурска алыска кете албай кайра кайтып келет. Экинчи жолу келгенде бал салынган идиштин четинен бир аз даамдап көрөт да кайра артка кайтат. Бирок, бул жолу да кумурска алыска кете албайт, анткени ал балдын даамын татып алган эле. Үчүнчү жолу кайра келип бал салынган идишке кирип алып, каалашынча балдан пайдалангандан кийин кайра чыкканга аракет кылат, бирок чыга албай калат. Анткени, буттары бири-бирине тушалып басканга мүмкүнчүлүк болбой калат. Канчалык аракет кылса да, анысынан майнап чыкпай буттары бир жерден жылбай калгандыктан ошол жерде өлүп калат…

Эгерде кумурска аз болсо да бир тамчы бал менен чектелип, кайра-кайра кайтып келип балга башын салбаганда тирүү калмак.

Дүнүйө – балдын чоң тамчысы сыяктуу. Ким балдын бир азына канаат кылса, ал балга чөгүп кетүүдөн кутулат. Ким балдын деңизине чөгүп кетсе, анда ал ошол деңизден чыга албай жок болуп кетет.

Дүнүйө деп акыретин унутуу – балдын деңизине чөгүү дегени. Дүнүйө жыйнап аны акырет үчүн сарптоо – балдын бир тамчысына канаат кылуу дегени…

Запись Бал дүйнө впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Сулайман пайгамбар (а.с) өз доорунда жүз миң аскер адамдан, жүз миң аскер жиндердин баарынын үсүнөн куштар көлөкө кылып ,асманда учуп келе жаткан кезде, жерде бир отун чогултуп жүргөн кедей карыя асманды карап, «Субханаллах»- деди. Ошол кезде шамал карыянын үнүн Сулайманга (а.с) жеткизди. Шамалга буйрук кылып, жерге түшүп карыянын алдына келип:
-Биз асманда учуп бара жатканда эмне деген сөз айтыңыз? Карыя коркуп кетип:
-Сиз жөнүндө жаман сүйлөгөн жокмун- дейт. Анда Сулайман (а.с):
-Бизди көрүп, биринчи сүйлөгөн сөзүнүз!- десе, таң калып:
-«Субханаллах»- дедим!- деп айтты. Сулайман (а.с):
-Бир мезгил келет, ушул сен көрүп турган Сулайман жана анын баардык падышачылыгы жок болот бирок, сенин «Субханаллах» сөзүндүн сообу ошол кезде да бар болот- деди да карыядан атын сурайт.
-Атын ким?
Абышка Сулайман деп жооп берет.
-Субханаллах, Алланын тагдырын карачы. Бир Сулайман асманда учуп жүрөт, бир Сулайман отун терип жүрөт. Сиздин атыныз да Сулайман экен, сиз дагы жакшы жашаныз- деп башындагы тажысынан бир берметти алып берет. Карыя сүйүнүп балтасын да отунун да таштап, чуркап үйүно келе жатса жолдон бир куш илип алып учуп кетет. Колун караса бермет жок. Эх, аттиң эми бай болдум эле деп кайра балтасын алып отун чаап жүрсө, Сулайман пайгамбар (а.с) кайра кайтып келе жаткан болот. Карыяны көрүп:
-Жаңы эле сага байлык бербедимби, ошол жетпедиби?- дейт. Карыя болгон окуяны айтып берет. Сулайман (а.с):
-Андай болсо мынакей- деп башка дагы бермет берет. Берметти алган абышка аны жоготуп алуудан этияттап койнуна салып, эми түшүрүп койбойун деп жолдо келе жатса үйү менен токойдун ортосунда бир дарыя бар эле. Ошол күнү суу көбүрөөк келип калып, абышка суудан өтүп баратып, суу агызып жөнөгөндө сүзөм деп колтугун ачканда бермети агып кетет.
Абышка:
-Эх, байлыгым кетти!- деп кайра отун терип жүрсө, Сулайман (а.с) дагы көрүп:
-Сен тойбогон чал экенсин. Дагы эмне отун терип жүрөсүн?- дейт. Кедей карыя:
-Пайгамбарым, ушундай болуп калды деп, болгон окуяны төкпөй-чачпай айтып берет. Сулайман (а.с) :
-Эми мына жоготуп алсан. Бекем сакта!- деп үчүнчүсүн берди. Карыя өтө бекем сактап үйүнө келди да, караштырса аялы жок. Текчесинде турган кесесинин ичине салып, кемпирине мактанганы көчөго чыгып кетсе, ошол заманда туз сыятууларды кошуналар бири-биринин үйүнө кирип, сурабай алып кетет эле. Кошунсы туз издеп кирсе кесенин ичинде бир нерсе жылтырайт. Жакшы көрүп урдап кетет. Карыя сүйүнүп,
-Эми биз байбыз. Отун чогултпайбыз! – деп кемпирин эрчитип келсе койгон жеринде бермет жок? Кейиген абышка «Бизге байлык буйурбаптыр», – деп кайра отун чогултуп жүрсө, Сулайман (а.с) дагы жолугат.
-Эмне болду?- десе, абышка бардыгын айтып берет. Сулайман (а.с):
-Адамды адам бай кыла албайт экен. Сулайман падыша болуп туруп, сизди бай кылалбадым. Эми дуба кылыныз!- деп кете берет. Абышка отунун чогултуп келип сатат. Анан бай-кедей болуп чарчадым, базардан бир жакшы нерсе алып жейли дейт дагы кемпирине:
-Бир балык сатып жейлик. Балык жегим келди- деп бир-эки килограмм балык алат. Анан жолдо келе жатып аялы айтат:
-Мына бул дарактын үстүнө чыгып, курган шактарынан сындырып түшөн дейт. Абышка дарактын башына чыкса, байагы берметин көтөрүп качкан куш ошол жерде жашайт экен. Көрүп сүйүнүп:
-Ууруну карадым!- деп кыйкырып жиберет. Аны уккан кошунасы: «Ээ мени билип алган турбайбы»- деп:
-Мен муну бир көрөйүн деп алдым эле, меңиз- деп, кайтарып берет. Базардан алган балыкты сойсо ичинен сууда аккан бермети чыгат. Сууга акканда ошол балык жуткан болот. Алла Таала үчөөнү тең кайтарып берет. Барып базардан жаңы-жаңы падышалар кийүүчү кийимдерди сатып алып, аттарды, арабаларды минип, жасанып Сулаймандын (а.с) алдына барат. Сулайман пайгамбар (а.с) көрүп таныбай, «Сен кимсиң?» – десе:
Абышка:
-Сулайманмын. Эй, мен байагы отунчу Сулайманмын- деп айтат. Анан «Адамды-адам бай кылалбайт экен. Адамды Алла Таала бай кылат экен. Сен пайгамбар болуптуруп, падыша болуп туруп бир отун тартыштан да отун жүктөп келгенден да мага жардам бере албадын. Алла Таала мага күтүлбөгөн, ойлобогон жерден берметтерди кайрып берип койду-деген экен.
Кыссадан ибрат. Адам-адамдан үмүт кылбастан Алла Тааладан гана үмүт кылуу керек экенин түшүнүү. Алла Таала берүүчу зат бирок, сураганда башкадан үмүт кылабыз. Пенденин бергени күнүмдүк. Алланын бергени түбөлүк. Албетте, Алладан суралган ар бир нерсе сөзсүз берилет. Бирөөгө кеч, бирөөгө эрте. Бул дүйнөдө Алла сураган нерсебизди бербесе өкүнбөйлү. Бул дүйнөдө бербесе, инша Аллах акыретте берет. Үмүттү үзбөйлү, үмүтсүз шайтан алайхилана.

Запись АДАМДЫ АДАМ БАЙ КЫЛА АЛБАЙТ. впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

– Уулум,бүгүн сен бир мамлекетти куруп жатасың, үй-бүлө куруу- бул аял менен эркектин чогуу жашоосу эле эмес. Калган өмүрүңдү бактылуу жашап, артыңда атыңды улай турган туяк тарбиялап, Жараткан кудайдын алдындыгы милдеттериңди аткарып өтүшүң керек. Демек, үй-бүлө куруу менен жашоонун бийик ашуусун ашасың. Ал эми бул нерсе – жеңил иш эмес .
Уулум, оң кулагың менен да, сол кулагың менен да угуп, жүрөгүңө түйүп алгын. Төмөнкү он осуятты аткара билбесең, бул” ашууну ” аша албай калышың толук мүмкүн:

1. Аял затты эркектин сүйүүсүн ачык, даана көрүүнү каалайт. Ошондуктан сүйүүңдү билдирүүгө сараңдык кылба. Эгер антпесең экөөбүңөрдүн ортоңорго жек көрүү көшөгөсү тартылып калуусу мүмкүн.

2. Аялдар эркектер сыяктуу жакшы сөз угууну жактырат. Ошон үчүн аялыңа дайыма жакшы сөз айтып көңүлүн көтөр;

3. Аялына ар дайым жылмаюу менен кара. Жылмаюу аялдын көңүлүндөгү кирди тазалайт ;

4. Таза кийим жана жыпар жытты жактырбаган аял болбойт. Тер жыттанып кир кийим кийген эркектен аялдын көңүлү бат калат;

5. Үй аял үчүн мамлекет. Анда аял өзүн падыша сезсин. Анын падышалык тактысын кулатып койбо. Тактысынан айрылган падыша эртели- кеч өч албай койбойт.

6. Аял сага кызмат кылуу менен бирге, үй – бүлөсүн да четте калтырбайт. Ошондуктан,өзүң менен анын үй- бүлөсүн да бирдей даражада алып жүр;

7. Аялдар ийри кабыргадан жаралганын унутпа. Бул айып эмес,” каштын көркүн – ийрилиги айгинелейт” эмеспи. Аны түздөөгө аракет кылба, сындырып алууң мүмкүн;

8. Аялдар жакшылыкты бат унутуучу болот. Эгер ага өмүр бою жакшылык кылып, бир жолу жамандык кылып, кемчилдик кетирсен,” сенден эч жакшылык көрбөдүм” деп айта берет. Сен буга көңүл бурба.

9. Аялдар табиятынан назик, алсыз жаратылган, ошондуктан Алла Таала аларга кээде ( этек кири келгенде, төрөгөндө) намаз окуу, орозо кармоодо да жеңилдик берген. Бул учурларда сен да ага жеңилдик кылып, жардам беүүнү унутпа;

10. Аял- сенин туткунун сыяктуу. Туткунга жакшы мамиле кылсаң. ал сага өмүр бою жан шеригиң болуп жүрө берет…

Запись АТАНЫН ОН ОСУЯТЫ впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Кыйшаңдап адеп кайра-кайра бедеге булкуна берген малын башкара албай жудөп-какап, ый аралаш “кайт-кайт”  деп,аны бери тартууга  аракет кылып жатканын көрүп турса да Нышан чал заардуу үнү менен “Атанды урайын алкаштын баласы, аңкайбай карабайсыңбы. Жер жуткур жалаптын баласы, энесинин жайлоосунда жүргөндөй  жүрөт мага”-деп баланы сөгүп-кагып кирди. Бир айтып бир койбойт, эки айтып эки койбойт. Же талаадагы келин-кесек, катын калачты көзгө илсе. Оозунан ак ит кирип кара ит чыгат. Карыянын бул кылыгына чыдабай кеттиби айтор Умар чалды аны-муну айтып араң басты. Алтынчы класста окуган  бечара Бакыт болсо ошончо сөккүнү эшитип араң турганбы, Умардын “ Абаңдын жини келип калыптыр капа болбо”-деген сөзун угаар замата өзүн кармай албай энтигип ыйлап кирди. “Кой эми, чоң жигит да ушундай болобу?”-деген сайын озоңдоп ыйлайт. Анын көзүнөн мөлт-мөлт аккан жашы кимдир бирөөгө болгон сагынычын, кусалыгын, ызасын, арманын айтып жаткансыды. Дайыма жаш-жаланды, бала-чаканы, кары-картаңды куйкум сөздөрү менен кулдүрүп, ыйлаганды соороткон,  айылдаштары “Комик” атаган Умар да бул сапар аны ойлуу карап, көпкө чейин тиктеп турду. Качан гана ал ыйлаганын токтоткондо акырын гана “Апаңды сагындыңбы? Атаң каякта?-деп сурады.

-Сагындым. Аябай сагындым. Апам менен атамдын Россияга кеткенине үч жыл болду. Биз ошондо чоң энемкинде журдүк. Алар жакшы адамдар. Жеңем гана жаман. Жини келсе эле бизди жугунду корлор деп уруша берет. Кийин атамдын документи жаман болуп келди. Улук экөөбүз ошондо өзүбүздүн үйдө жашайбыз деп  сүйүндук. Атам болсо апаңар сентябрда келет деген. Ошого биз дайыма сентябрды күтөбүз. Быйыл да ошондой болду. Бирок, апам келбеди.

Атам башында жакшы эле. Бизге тамак бышырып, кирибизди жууп, плиткага нан жаап берчү. Кийин жаман болуп кетти. Тез-тез ичет. Мурда мас болгондо жатып алса, азыр аны-муну айтып, бизди сөгөт, урат.  Өткөндө мас келгенде мен кошунаныкына качып бараткан жеримен тутуп алып, малды жакшы бакпайсың деп тепкилеп, ичимди оорутуп койду. Эртеси айтсам “Кечир уулум. Мен масчылыкта билбей калыпмын”-деп жалынат. Эки күн сабакка бара албадым. Кечинде да  аяш атамдар менен кетип таңга маал келди. Өлө мас. Сабакка барбай мал кара деп мени талаага айдады. Апамдан болсо кабар жок. Ал жөнүндө элдерден ар кандай кептерди угам. Ишенбейм. Кантип эле апам бизди таштап башкага тийип алсын дейм өзүмчө. Ошондой сөздөрдү укканда намыстанам, уялам, өзумду өлтүруп алгым келет. Анан апамдын иши жүрүшпөй жатса керек, ошого акча жөнөтө албай жатат го  деп ойлойм өзүмчө. Улук  экөөбүз анын келишин күндө күтөбүз. Апам баари бир келет. Ошондо биз дагы мектепке эски-куску, жыртык кийимдердин ордуна жаңысын алдырып кийип барабыз. Мен анда сабактан кечикпейм, жакшы окуймун, калтырбай барам. Анан эжекелер мени да урушпай калышат. Макташат. Апам болсо бизге ширин күрүч, манты, куурума бышырып берет. Атам дагы ичкенин таштайт. Биз да Саматтарга окшоп  жашайбыз.

Азыр эле ыйламсырап турган бала өңү барган сайын кубаныч тартып бара жатканын баамдаган Умар анын сөзүн бөлбөй аягына чейин угуун чечти. Баланын ичиндеги бугун, арманын, максатын бөлүшүүнү туура көрдү.

Бакыт болсо кышта каттуу ооруганын, апасы келсе аш демдеп майрам кылышарын, велосипед алдырарын, таенесиникине барышарын, чоңойгондо врач болоорун,  быйылкы сентябрда апасынын баари бир келээрин,  сентябрды  чыдамсыздык менен кутүп жатышкандыгын, бүт-бүт кыялындагы жакшы нерселерин божурап жатты….

Нуркамил Абдуллаев, атайын “Formula.KG” сайты үчүн

Запись «КЕЛЧИ ТЕЗИРЭЭК, СЕНТЯБРЬ» впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Бир күнү бир дайранын жээгинде даарат алып жаткан эле. Сууда бир алманы көрөт. Даарат алып болуп, сууда чирип кете турчу бул алманы алып жейт. Бирок, түкүрүгүндө кан көрөт. Бул убакка чейин мындай абалга туш келбегендиктен түкүрүгүндөгү кандын ушул жеген алмадан улам болгондугун божомолдойт. Жегенине өкүнөт. Алманын ээсин таап, кечирим сурап ыраазылыгын алуу үчүн дайраны бойлоп басат. Акыры барып жеген алмага окшогон алма бакка туш келет. Ээсин сурайт. Бул заттын абдан жоомарт, жакшылыктуу адам экендигин, жада калса, бактагы алмаларды түгөл жыйнап алып кетсе да эч нерсе дебей тургандыгын, бир алма үчүн убара тартуунун мааниси жоктугун айтышат. Буга карабастан алманын ээсин табат, окуяны түшүндүрүп же акчасын алуусун, же акысын адал кылып, ыраазы болуусун суранат.
Алма бактын ээси бул жаш жигиттин абалын карап, такыбаалыгынын чын-жалганын билиш үчүн мындай дейт:
– Жеген алмаң үчүн эмне бересиң?
– Алтын-күмүш, эмнем болсо берейин.
– Мен алтын-күмүш каалабайм, бирок, эгер кыяматта сага доочу болуумду каалабасаң сага бир сунушум бар, аны кабыл кылышың керек.
– Сунушуң эмне?
– Орундай турган болсоң айтайын…
– Исламиятка туура келсе орундай алам.
– Сокур, дүлөй, тилсиз жана колу-буту шал болгон бир кызым бар, аны менен үйлөнүүгө макулдук берсең ошондо гана бул алманы сага адал кылам.
Сабит хазреттери акыретке кул акысы менен кетпөө үчүн бул сунушту кабыл кылат. Нике той даярдыктары көрүлөт. Сабит хазреттери биринчи түнү бөлмөгө киргени менен чыкканы бир болот. Дароо кайын атасына жүгүрүп барып: «Ата, бул жерде бир жаңылыштык бар сыяктуу, бөлмөдө сиз айткан сыпаттагы кыз эмес таптакыр башка бири отурат!» – дейт. Кайын атасы күлүмсүрөп: «Балам, ал менин кызым, сага адал болгон кыз. Мен сага аны сокур деп айткан болсом, ал эч качан арам нерсе көргөн эмес. Дүлөй деген болсом, ал эч качан арам нерсе уккан эмес. Тилсиз деген болсом, ал эч качан арам нерселерди сүйлөгөн эмес. Шал деген болсом, ал эч качан арам жерлерге барган эмес. Бар эми адал жубайыңдын жанына бар, Аллаху Таалаа мубарек жана бактылуу кылсын.»
Мына ушул үйлөнүүдөн, б.а., ушундай эне-атадан Имам Азам Абу Ханифа дүнүйөгө келген.

Шемседдин Сивасинин Менакых-и Имам Азам аттуу эмгегинен алынган.

Запись Алманын ээсин издеген жигиттин окуясы впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Күйөөсү аялын жаака чаап жиберди, аялы ыйлаган бойдон: “Мен сиздин үстүңүздөн арызданам” деди.

Күйөөсү: “Сага бул жерден чыкканга ким уруксат берет экен?” деди.
Аялы: “Сиз эшик-терезелерди жаап салсам эле арызданганга жолтоо кыла алам деп ойлоп жатасызбы?” деп сурады.

Күйөөсү таң калган бойдон: “Колуңан эмне келет?” деп жооп берди.

Аялы: “Мен байланышка чыгам” деп айтты.
Күйөөсү: “Телефонуң менде, каалаганыңды кыл” деди.

Аялы жуунчу бөлмөгө багыт алды да ал жакка кирип кеткенде күйөөсүнүн башына “Терезеден чыгып кетсечи” деген ой келип, сыртка атып чыкты да жуунчу бөлмөнүн терезесинин жанында күтүп туруп калды…бирок канчалык күтпөсүн эч нерсе болбогондон кийин кайра үйгө кирип, эшиктин жанына туруп алды.

Аялы жуунчу бөлмөдөн чыкты, жаңы эле даарат алганы көрүнүп турду. Чыкты да күйөөсүнө карап: “Мен сиздин үстүңүздөн Ысымы менен ант берген Затка арызданам, буга эшик-терезе, телефондор тоскоолдук кыла албайт, дуа эшиктери ар дайым ачык” деди.

Күйөөсү тынч гана диванга отурду да ойлонуп кетти. Аялы саждаларды узартып намаз окуп баштады, күйөөсү болсо муну кунт коюп карап отурду, качан гана аялы намазды бүтүп эки колун көтөрүп дуа кылып баштаганда ал аялын эки колунан кармап калды…

Аялы күйөөсүнө назик үнү менен ылдый карап туруп айтты: “Сиз мага кылган нерсеңиз үчүн бир эле ушу дуа менен чектелет деп ойлоп жатасызбы?”.

Күйөөсү: “Аллахтын ысымы менен касам ичип айтам, сени урайын деген ниетим жок эле, бирок ачуум сабырыман ашып кетти”.

Аялы айтты: “Ошондуктан мен бул дуа менен гана чектелбейм жана менин дуаларым Иблиске каршы багытталган, мен күйөөмө каршы дуа кылгыдай кемакыл эмесмин” деп көзүнө жаш алды.

Күйөөсү: “Сага сөз берем – экинчи ачуум менен сага кол тийгизбейм”.

Мынакей, Аллах жана Анын элчиси (ага Аллахтын салам-салаваттары болсун) сыфаттаган момун мусулман аялзатынын үлгүсү.

Алар үчүн коруучу болуңуздар, ошондо алар сиздерге кызмат кылышат.
Алар үчүн болуңуздар, ошондо алар сиздер үчүн болушат.

 

Запись Күйөөсү аялын жаака чаап жиберди жана анын аягы эмне болду? впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

(Үйлөнгөндөр үчүн…үйлөнө электерге да…жана үйлөнүүнү каалагандарга…)
Жигит үйлөнөт, атасы куттуктап, батасын берип, анан барак, калем жана өчүргүч алып келүүсүн суранат.
– Эмне үчүн? – жигит таңдана сурайт.
– Алып келе бер, – дейт атасы, сырын чыгарбай.
Кагаз менен калемди алып келип, өчүргүч жок экенин айтат.
– Таап келе кал, – дейт атасы.
Жигит көчөгө чыгып өчүргүч сатып келет.
– Жаз, – дейт атасы.
– Эмнени жазайын?
– Каалаганыңды жаз.
Жигит бир сүйлөм жазат.
– Өчүр, – дейт атасы.
Жигит өчүрөт.
– Кайра жаз, – дейт.
Чыдабаган жигит сырын сурайт.
– Жаз, деп кайталайт атасы, олуттуу.
Жазат… дагы өчүртөт… кайра жаздырат… кайра өчүртөт…
Бир канча жолу кайталагандан кийин атасы сурайт:
– Барагыңдын бети дагы эле актай турабы?
– Ооба, кайра-кайра өчүрүп жатсам…?
– Оп, баракелде, – атасы уулун далысына таптайт, – кептин төркүнү мына ушунда, сен бүгүн үйлөндүң, эми көкүрөгүңдө дайыма “өчүргүчтү” ала жүр. Эгерде аялыңдын кээ бир кемчиликтерин, жаман жорук-жосунун дароо көңүлүңдөн өчүрүп салбасаң, бат эле кирге толуп жакшылыгын жазчуудай орун табылбай калат. Аялыңда да ушундай өчүргүчү болууга тийиш. Мына ошондо гана силердин көкүрөгүңөр актай болуп, жакшылыкты жазганга орун табылат. Болбосо эр-аялдын “барагы” бат эле кирге толору турган кеп…
Эгер жашооң бактылуу, ырыс-кешиктүү болуусун кааласаң, “өчүргүчтү” дайыма ала жүр. Кимдир бирөөнүн жаман мамилесин, кемчилигин дароо “өчүр”, таза жаша, ак кагаздай таза бол, жашоонун мааниси ушул… “өчүргүчтү” унутпа…

Даярдаган: Алайчы Сеитбеков

Запись Өчүргүч (Үйлөнгөндөр үчүн…үйлөнө электерге да…жана үйлөнүүнү каалагандарга…) впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Эми гана күчкө толуп, 19 жашка чыккан жигитти “уурулук кылды” деп куру доомат менен камап коюшту. Баамчыл жана куу болгондуктан ал жигитти эл ичинде “түлкү” дешчү. Анын атасы карыган абышка эле. Жыл сайын огородуна картошка айдап күн көрчү. Ал уулу камалган жылы да картошка айдоо үчүн жерин жумшартканы огородуна кирип, карылыктын айынан иштей албады. Ошентип уулуна кат жазды. “Сүйүктүү уулум. Менин жанымда болуп жерди жумшартууга жардам берүүңдү аябай каалар элем… Мага жардам берчү эч ким жок.” -деп кат жиберет. Арадан көп өтпөй уулунан жооп келет. “Кымбаттуу атакем. Мен огородко өтө маанилүү нерсе көөмп койгом. Сураныч жерди казбай эле коюңуз. Өзүм түрмөдөн чыкканда аны өзүм сизге таап берем”-дейт. Аксакал катты окуп бүтө элек, укук коргоо кызматкерлери келип, жерди тинтип, каза башташты. Жердин баарын бир сөөм калтырбай казып салышты. Бирок эч нерсе тапкан жок. Эртеси уулунан кат келди. “Атаке, жерди жумшартып бериштиби? Дагы кызмат керек болсо айта бериңиз. Колдон келишинче аткарабыз.”

Которгон: Ж. Шамшиев

Запись Акылдуу уул впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Бир жигит жаш кызга үйлөнөт. Салт боюнча жигит досторун үйүнө чакырып сыйламакчы болот. Ал базардан союлган койдун бүтүн этин алып келет да, аялына аны бышыруусун буйруйт. Таң калган жаш келин бышыра албасын айтат. Ачуусу келген күйөөсү аялынын буюмдарын чогултуп, мага татыктуу эмес экен деп жетелеп атасынын үйүнө алып барат. Атасына: “Кызыңыз койдун этин бышырганды билбейт экен, жакшылап үйрөтүңүз. Мага мындай тамак бышырганды билбеген аял керек эмес. Жакшылап тамак бышырганды үйрөткүлө. Ошондо алып кетем.”-дейт. Атасы: Макул, уулум биздикине эки айга калтырып кет. Жакшылап үйрөтөбүз.”-дейт. Арадан эки ай өтүп күйөө бала келинчегин алып кеткени келет. Келип аялынын тамактын түрүн бышырууну үйрөнгөнүн угуп аябай кубанып, алып кетмекчи болот. Кыздын атасы базардан тирүү кой алып келет. Күйөө баласына: “койду союп даярда кызым бышырсын. Жеп алып кетесиңер”- дейт. Күйөө баласы өмүрүндө кой сойбогонун айтат. Анда кайнатасы: “Атаңа айтып бар. Сага жигиттикти үйрөтсүн. Жакшылап кой сойгонду да үйрөнүп кел. Ошондо кызымды алып кетесиң” дейт.

PR: Аялыңды канчалык кемчилиги болсо да аны жарыя кылбай өзүн оңдоого аракет кыл. Биринчи өзүңдү да карап көр. Татыктуусуңбу?..
Бир даанышмандан:
-Сен эмнеге эч кимди кемсинтпейсиң? -дешкенде, ал:
– Мен башкаларды кемсинткидей ар тараптуу төп келген адам эмесмин да.-деп жооп берген экен.

Которгон: Ж. Шамшиев

Запись ЖАШ ТУРМУШ КУРГАН КЫЗДЫН ОКУЯСЫ впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Кашайып кайдыгерликтин торуна түшүп, шайтандын шыбыроосуна жеңилип, окуп эле жүргөн намазымды такыр окубай калдым. Кептин баары өзүмдө экенин билип турам, кенедей эле нерсени өзүм татаалдаштырып алам, кантип ушундан кутулсам болот? Аң сезимимде шайтан тараптан болгон шайкелең ойлорго алдырбоого аракет кылсам деле болбой, кээде таарат алуудан зеригем, атайылап намаз да окубай коем…

А ниетимдин тереңинде намаз окууну каалайм, намаз окуу парз экенин түшүнүп эле турам. Чынымды айтсам, көп мезгилден бери гусул кылып жуунбай да калдым. Ниетти туура эмес койдум окшойт…,-деп баарын кайра баштан кылдат жасоого киришкеним менен, бирок болбой эле кайра кашайып токтоп калам… Динге болгон эңсөөм жок эмес, бар, болгондо да күчтүү, а  эмнеге мындай болуп жатам, түшүнбөйм… Аллах ыраазычылыгы үчүн жооп берип коесуңарбы. Алдын ала рахмат.

Диний көз караш:

Намаз – ыймандын эң зарыл түркүктөрүнүн бири, намазсыз ислам динин терең түшүнүү мүмкүн эмес. Аллахтын Элчиси (САВ) намаз тууралуу мынтип айткан:

“Намаз – диндин түркүгү” («Канзуль-уммаль фи сунаниль-акваливаль-афаль”» № 18889).

Дагы бир хадисте мынтип айтылат: “Кыямат күнү ар инсан эн оболу  намазынан сурак берет. Намазы кынтыксыз, туура болсо, анда инсан азаптардан кутулуу мүмкүнчүлүгүн алат, а эгер намазы туура эмес, чала окулуп жүргөн болсо, зыянга учурап, залал тартат”   («Канзуль-уммаль», № 18877).

Ошондуктан эч качан намазды калтырууга болбойт. Намаздын абзелдүү жана маанилүүлүгүн билип шайтан сизге ар тараптан тоскоолдук кылууга аракеттенет. Китептерде да жазылып жүрбөйбү, шайтан инсанды намаздан алаксыта албай калганда, намазды так, туура окуттурбоого аракет кылат. Даарат алуудабы, же гусулдабы, намаз окууда болсун НИЕТти  чын жүрөктөн кылыңыз. Ниет – бул кандайдыр дир диний милдеттерди (мисалы гусул,даарат, намаз ж.б. ) жасоону  бекем, ишенимдүү каалоо. Айталы, эгер дааратыңыз кабыл болуусу үчүн “Даарат алууга ниет кылдым..” деген ниетти сөзсүз эле үн чыгарып айтуу зарыл эмес, башкысы дааратта зарыл болгон дене мүчөлөрүн өз орду, ыгы менен, толук жууп ниетиңизде ошол нерсеге болгон каалоого өзүңүз толук ишенүүңүз керек. А  даарат алып болгон соң дененин тигил же бул мүчөсүн жууган-жуубаганыңызга күмөн санасаңыз, анда имам аль-Газалинин “Ихьяу-улюми-д-дин” китебиндеги жазган “мындай учурларда ар кандай шектенүүлөргө, күмөн саноолорго көңүл бурбоо керек” деген сөздөрүн мисал кылгым келет. Канчалык көп күмөн кылсаңыз, шектенсеңиз, ал сезим уламдан улам күчөй берет. Бул дарттан кутулуунун бир гана жолу бар – шектенүүлөргө эч маани бербеңиз, көңүл бурбаңыз. Маселен, даарат алуу учурунда бетиңизди жууп болуп, оң колду жуудуңуз, анан сол колду жууп жатып оң колду жууганыңызды толук эстей албай жатсаңыз, мындай  кездерде эч шек санабай даарат алууну ирети менен улантып, дааратты толугу менен алып бүтүңүз, ошого ишениңиз. Намазда деле ушул тартипти карманып, шектенүүнү азайтып, такыр жок кылсаңыз, буга тез эле көнөсүз.

Психологиялык көз караш:

Өзүнчө эле шектене берген, күмөн кыла берген адаттын тамырында өтө олуттуу психологиялык негиздер бар. Негизги нерсе, шектенүү болдубу, анын максаты, түпкү табияты эмне –ушул жагын байкаштыруу керек. Күмөн кылуу өзүнөн өзү эле пайда боло бербейт, ага негиз берген бир окуялар, маселелер болушу мүмкүн, баары мына ошол маселеден башталган болуп чыга келет. Жашооңузда кандайдыр ойлончу окуя болгондур, айткан оюна ишендирип кое ала турган бир адамдын сөзүн угуп калгандырсыз, ошонун баары аң сезимиңизде эмоционалдык так калтыруусу толук ыктымал.

Намазды калтырганыңыздын себеби деле ошол сыңар, башында бир намазды калтырып, анан эки, анан үч, төрт болуп олтуруп, бул көнүмүшкө айланып,  такыр окубай койгон чекке жеттиңиз. Окубай калдыңыз эми баары бүттү дегендик эмес да, негизи карап көрсөңүз баары өз колуңузда эле турат, кааласаңыз ар намазды калтырбай окуй алаарыңызды өзүңүз деле билип турасыз. Анда каалаңыз, катуу каалаңыз. Эн башкысы, ойдогу шектенүүлөргө, күмөн кылууларга маани бербей, аны алыс кууп салыңыз. Даарат алып бүттүңүз дейли, анан “кайсы бир нерсени туура эмес кылып албадымбы,..эмнени унуттум,..жей кайра баштан жуунсамбы?” деп күмөнсүй бербей, кайра башынан дааратты баштабай, баары өз орду, оз ыгы менен болду деп эсептеп ишти андан ары уланта бериңиз.  Ушундай шектенүүлөргө алдыра берсеңиз, анан дагы  толгон токой күмөн саноолор пайда боло берет. Күмөн саноолор да  чынжыр сыяктуу, тим койсоңуз уланып жүрүп олтурат. Психология илиминде бул сезим – обсессивдик-компульсивдик синдром деп аталат.

Бир нерсени так билиңиз, шектенүүлөрдөн такыр арылаарыңыз менен кыска мезгил ичинде жөнү жок күмөн саноо адатынан такыр кутуласыз. Такыр кыйындай туюлганы менен, маани берип аткара келсеңиз мындан кутулуу оңой эле, негизгиси өзүңүз туура багыт ала билүүңүз зарыл. Дааратта деле ушул талапты эске алыңыз: шектенип жатып татаалдыктарды жарата берүүнүн эмне кереги бар, болгону жүрөгүңүздө тигил же бул ишти жасаганыңызга ишенип, кадамыңызды батыл таштай бериңиз.

Мындай шектенген, күмөнсүгөн жорук-жосун диний сабаты чала же начар адамдарда көп кездешет. Жашоону жөн эле татаалдаштыра бербеңиз, жайбаракат мамиле кылсаңыз баары жайына түшөт. Намазды бүгүнтөн баштап баштаңыз, а эртең ар кыл шектенүүлөрдөн өзүңүздөн өзүңүз эле арылып баштайсыз.

“Islam Life”

Запись Шайтанга жеңилип,окуп жүргөн намазымды такыр окубай калдым… впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Илгери бир доордо абдан кедей карыя жашаган экен,бирок анын өтө келишимдүү ак түстөгү аты болгон.Падышалардын баары атка суктанып,карыяга бир топ чоң акчаларга сатууну сунушташат.Ар дайым бай-манаптар алтындарын белге байлап,ат сатууну суранганда,карыя мынтип жооп берчүү:

-Бул ат мен үчүн жөн гана ат эмес.Ал мен үчүн бир дос сымал,ал эми адам баласы досун да сатчуу беле?!
Карыянын жашоосу абдан оор болсо да,бирок атын сатпады.
Күндөрдүн биринде атканага кирсе,жакшы көргөн аты жок.Айылдын баары келип аны жемелей баштады:
-Карыганда алжып калган экенсиң да!Биз күндөрдүн биринде баары бир атыңды бирөө-жарым урдашыны билген элек.Анда көрө сатып жиберсең болмок.Каап,кандай гана бактысыздык десең…
-Антпегиле жана азырынча шашпагыла.Жөн гана ат ордунда жок деп эле койгула.Аттын жоктугу- факт,ал эми силердин сөзүңөрдүн баары-божомол жана тыянак чыгаруу.Бул жамандыкпы же жакшылыкпы бир Кудайга маалым,аны мен да,силер да билбейсиңер.Балким мунун артында башка эле нерсе тургандыр?!
Адамдардын баары карыяны шылдыңдаган абалда үйлөрүнө кайтышты.Элдин баары карыяны айнып калган деп ойлочу.Бирок арадан эки апта өтпөй, түндөсү аты кайрылып келет.Аны эч ким уурдабай эле,өзү эле качып чыккан болот.Жалгыз кайтып келбестен,бир үйүр жылкыны да ээрчите келет.Айылдаштардын баары чогулуп:
-Карыя туура баамдаган экен.Бул бактысыздык эмес эле,чоң бакыттын дал өзү го!
-Силер дагы эле тыянак чыгарууга шашып жатасыңар.Жөн гана ат кайра келди дегиле.Бул нерсе жакшылыкпы же жамандыкпы,ким билет?Бул жөн гана жашоодогу бир фрагмент.Силер бир сөздү окуп алып эле,китеп жөнүндө сүйлөй бересинерби?
Бул жолкусунда адамдар бетине айтпаса да,ичинен карыя мурункудай эле дөөрүп жатат го деп таркашты.Кантип эле келишкен 12 жылкы-жамандык болсун.
Карыянын жалгыз бир уулу бар эле,келген аттардын баарын минип алып,күн сайын аларды суутуп турчу.Күндөрдүн биринде аттан кулап,эки бутун сындырып алат.Адамдар чогула калып,мурункудай эле:
-Сен ошондо да туура айткан экенсиң.Бул нак бактысыздык экен.Жалгыз балаңдын эки буту сынып,таянычың жок калдың.Эми мурункудан да жаман абалга түштүң.
-Силер тыянак чыгаруу илдети менен ооруйт экенсиңер.Болгону бутун сындырып алды деп эле койгула.Бул Жараткан берген нейматпы же жазабы,ким билет?Жашоо бизге өз сырларынын азын гана билгизет эмеспи,андан ашыгын билүүгө чамабыз да жетпейт.
Бир жумадан соң карыя жашаган өлкөдө согуш башталып,баардык эр-жигиттер согушка аттанат.Айылдын баары согушка кетип,бир гана карыянын буту чолок баласы калып калат.Ата-энелери балдарын жөнөтүп жатып абдан кейишет.Анткени, бул чоң салгылашуудан көбү кайтмак эмес.Карыянын алдына топтолуп:
-Өткөнкү сөзүңдүн акыйкатын бүгүн сездик.Чындыгында балаңдын буту сынганда да-бир жакшылык бар экен.Балаң чолок болсо да,бирок жаныңда калды.А биздин балдарыбыз кайткыс жоого жөнөп кетишти.
Анда карыя эл-журтка мынтип кайрылды:
-Силер дагы деле тыянак чыгарууга шашып жатасыңар.Эч ким эч нерсени билбейт!Жөн гана биздин балдарыбыз сенин балаңдан айырмаланып согушка жарактуу экен дебейсиңерби!Чындыгында, бир гана Кудай бул иштин артында жакшылык же жамандык бар экенин даана билет.
Силер тыянак чыгарып жатканча,өсүп-өнүкпөйсүңөр!Тыянак чыгаруу-мээнин катып калганын туюндурат.Акыл эс ар дайым тыянак чыгарууга шашат,анткени анын өнүгүүсү чоң мээнетти талап кылат.Акыйкатта,эч бир саякат аягына чыкпайт.Бир эшик жабылса,экинчиси ачылат.Силер бир бийиктикке жеткенде,андан бийик экинчиси пайда болот.Жашоо-узакка созулган саякат!

Запись ТЫЯНАК ЧЫГАРУУГА ШАШПА впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Сөзүн мындай баштайт: Менин үч уулум бар. Мен алардан бөлөк өзүм жалгыз жашайм. Бир күнү улуу уулумдун үйүндө конок болуп түнөп калуу үчүн бардым. Эрте менен келинимден дааратка суу алып келүүсүн сурандым. Алып келген сууга даарат алып, калганын өзүм жаткан төшөккө төгүп салдым.
Эрте мененки тамак учурунда келиниме: “Кызым картаң кишини билесиң. Төшөккө сийип койдум…” -деп сөзүмдү аяктагыча, мени каргап уруша баштады. “Төшөктү жууп кургатып кой, экинчи кайталоочу болбо. Эгер кайра кайталоочу болсоң…” Мен ачуумду жутуп, төшөктү жууп кургатып койдум да, экинчи уулумдун үйүнө бардым. Анын үйүндө да кайталадым. Келиним катуу зекиди. Мага болушат го деген ойдо уулума айтсам келиниме унчуккан жок. Алардын үйүнөн да чыгып, кенже уулумдукуна бардым. Ал жерде да кайталадым. Эрте мененки чайда келиниме абалымды айттым. Келиним: “эч нерсе эмес энеке, биз кичинебизде канча ирет көйнөгүңүздөргө сийип койгонбуз. Бул карылыкта боло турган көрүнүш.” -деп жууп, кургатып койду.
Мен келиниме: Кызым, менин бир кошунам бар. Ал мага базардан зер буюмдарды ала келүүм үчүн акча берген эле. Жүр мени менен базарга барып кел. – деп, базардан бир топ алтын, күмүш тагынчактарды сатып алдым.

Ошол күнү кечинде балдарымды аялдары менен кошо кичине келиндин үйүнө кечки тамакка чакырдым. Баарына болгон окуяны төкпөй чачпай айтып бердим. Сатып алган зер буюмдарды кенже келиниме бердим да: “Мына ушул келиним мен эч нерсеге жарабай калган мени карайт. Калган өмүрүм ушул келинимдин үйүндө өтөт.”-дедим. Калган эки келин кылгандарына аябай өкүнүштү…

Запись КАРЫГАН КЕМПИРДИН ОКУЯСЫ впервые появилась Formula.KG.

Твитте Жакты Бөлүш Бөлүш

Фираундун ким экенин билесиңби?

Фираун Исраил коомунда адамдарды кой мууздагандай мууздайт эле…

Аялдардын курсагын жарып өлтүрөт эле…

Аллахтын пайгамбары Муса алайхис-саламды өлтүрүүгө аракет кылган эле…

Муса алайхис-салам менен талашуу үчүн сыйкырчыларын топтоп келген эле…

«Мен силердин Кудайыңармын» деп өзүн Жаратуучуга теңеген эле…

Анын каапырлыгы жана залымдыгы чектен ашып кеткен болчу.

Ошон үчүн Муса пайгамбар Аллахка кайрылып: …
«Оо, Раббим! Сен Фираун менен анын адамдарына дүйнө жашоосунда (ар түрдүү) зыйнаттарды жана мал-мүлктү бердиң. Оо, Роббим! (Сен дүйнөнү аларга) Өзүңдүн жолуңдан адашып кетүүсү үчүн гана бергенсиң. Оо, Роббим! Алардын малмүлкүн кыйратып, жүрөктөрүн катырып сал! Качан гана жан чыдагыс азапты көрмөйүнчө ыйман келтире албай калышсын!» – деп дуба кылат. (Юнус сүрөсү, 88-аят).

Дубанын күчтүүлүгүн кара жана бул дубаны ким кылып жатканына көңүл бур.
Дубаны Муса пайгамбар, Аллах менен түздөн-түз сүйлөшкөн пайгамбар кылып жатат.

Аллах Таала бул дубаны кабыл кылды, бирок анын жообун арадан кырк жыл өткөндөн кийин гана кайтарды. Эмне үчүн?

Эмне үчүн ушундай чектен чыккан адамды Аллах Таала дароо эле жазалабады?

Бул суроого Ибн Касир (Аллах аны ырайым кылсын) өз тафсиринде минтип жооп берет:

Фираундун энеси бар болчу. Ал энесин сыйлап, жакшы мамиле жасайт эле. Ошол себептен анын энеси дүйнөдөн өткөнгө чейин Аллах Таала аны жазалаган эмес. Аллах Таала ата-энеге жакшылык кылуучуларды ушундай сыйлайт…

👨👩👧👦 БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ

Запись Фираун энесин сыйлаганбы?​ впервые появилась Formula.KG.

Технологии Blogger.