БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ

Анас бин Малик (Алла андан ыраазы болсун):

«Жер адам баласына күн сайын мынабу он насаат менен кайрылат:

ЭЙ АДАМЗААДА!

1. Үстүмдө кезип жүргөнүң жүргөн. Бир күнү мага кайтып келээриңди эсиңе түйүп ал!
2. Бүгүн үстүмдө күнөөнүн түрүн жасап жүрөсүң. Бир күнү менин койнумда анын азабын тартаарсың
3. Бүгүн үстүмдө каалаганыңдай жүрөсүң. Бир күнү ыйлаарсың.
4. Үстүмдө күлүп-жыргап жүрөсүң. Бир күнү кайгы-мууңга батаарсың.
5. Үстүмдө (адал-арамды ылгабай) мал-мүлк топтогонуң топтогон. Бир күнү койнумда бушайман болоорсуң.
6. Бүгүн үстүмдө арам тамак жеп жүрөсүң. Бир күнү койнумда курттарга жем болоорсуң.
7. Үстүмдө бой көтөрүп манчыркайсың. Бир күнү койнумда кор болоорсуң.
8. Үстүмдө кубанып жүрөсүң. Бир күнү койнумда касырет тартаарсың.
9. Үстүмдө жарыкчылыкта жүрөсүң. Бир күнү астымда караңгыда жалгыз калаарсың.
10. Үстүмдө адамдар менен аралашып жүрөсүң. Бир күнү койнума жалгыз өзүң кирээрсиң!» дейт.
(Ибн Хажар ал-Аскаланий, Мунаббихат, 37)

Тасаббуф китебинен.

Запись Өлүм жөнүндө ой-толгоо впервые появилась Formula.KG.

Ноябрь айы. Күн суук. Бишкектин бир кафелеринен тойдон чыгып жатсам, бир тааныш бала мени үйүнө тамакка чакырып калды.
Мен:
-Барбай эле коёюн ,-деп жакшы эле качтым. Чынын айтсам эриндим. Анын үстүнө машинемде жыргаган деле майым жок. Аянбай куйууга чөнтөгүм жука.
Ал:
– Досум, тоок асып койдук эле. Барбасаң болбойт, – деп калганынан, “мусулман бир тууган чакырганда барбасам, айып болбосун”-деп, барууга туура келди.
Жолдошумду машинеме салып алып, “Дордой” тарапты көздөй жөнөдүк. Үйү да алыс экен. Анын тоогун жеп алып, шашылып автобекетке жөнөдүм. Себеби, айылдан үйдөгүлөр майда-чүйдө салып жиберишкен экен. Тезирээк жетиш үчүн шаардын сыртындагы чоң жолго (объездная трасса) салдым. Саат сегиздер чамасы. Эшик караңгы. Күн болсо өтө суук болчу. Кетип бара жатсам, бир жаш жигит жол тосуп турган экен. Токтогондон кооптонуп өтүп кеттим. Бирок, жанынан өткөн кезде анын жаш кыз экенин байкап калдым. Негизи, түнкүсүн жолдон аял кишини көрсөм аябай аяайм. Анткени, зордуктоо учурлары аябай көп болуп кетти. Чынында, эркектерде аёо сезим жоголгондой. Аялга асылган заалымдарды жинимен жаман көрөм. Өздөрүнүн эже-карындашын, аялын же кызын ошол акыбалга койсо балким, түшүнмөк беле?
Машинамды дароо токтоттум. Эшикти ачсам, ал:
– Ала кетесизби?-деп калды.
– Макул, отур!-дедим.
Дароо шыпылдап отура калды. Менде: “Бул мектеп окуучусу бул маалда, ээн талаада эмне кылып жүрөт?”-деген ой пайда болду.
Бирааз ойлонуп:
– Эмне кылып жүрөсүн?-деп сурадым.
Ал:
– Иштейм , байке – деди.
Эми адатта бизде аялдар тигүүчү болуп иштейт эмесби. “Ушул ээн талаада тигүү цехи барбы?” – деген ойдо эки жагым карап коём. Бирок, көзүмө эч нерсе урунбады. Канааттанаарлык жооп ала албаган соң, суроомду кайра узаттым:
– Аа, бул жакта эмне жумуш кыласын?
– Байке, бардык жумушту аткарам. Кандай түшүнбөйсүз? – деп калды.
Ушул жооптон кийин мен дагы анын эмне жумуш аткараарына көзүм жетти. Бирок, мени таң калтырганы:”Аябай эле жаш көрүнөт. Кантип ушундай ыплас жумушка келип калды экен?”. Эмнеси болсо да бул кызга жакшы насааттарымды берип калуунун амалын ойлой баштадым.
Андан:
– Канчанчы класста окуйсуң? – десем
– Тогузунчу…
– Атың ким?
– Фатима, – деп жооп берди.
Ушул жерден эми ылайыгын таап кеңеш берүүгө камынып:
– Мм, атың да накта мусулманча коюлуптур. Бул эми Жараткандын алдында чоң күнөө го. Кудай алдында кантип жооп бересиң? – деп, акыйкатка чакыра баштадым. Бирок, тиги кыз мени тоготпогонсуп, жактырбай:
– Жооп беребиз да, – деп серт жооп берди.
Мен кандай осуят айтпайын, күнөөнү жашоосунун оордугуна оодарып коюп жатты. Эч бир сөзүмдү кабыл алган жок. Чындыгында эле жашоосу оор экен. Ата-энесинин көзү өтүп кеткен экен. “Дордой” тарапта батирде тураарын айтып ,эки күндөн кийин батирдин акчасын бериши керек экенин дагы түшүндүрдү. Кыскасы, менин кеңешимдин бирин дагы кабыл алган жок. Акыры мага бир ой келди.
Тиги кыздан:
– Бир жолку аткарган жумушуңдун акысы канча? – деп сурадым.
– 300 сом – деди.
Чөнтөгүмдү карасам 240 сом бар экен. Машинемди токтотуп:
– Менде болгону 240 сом бар экен. Мен сага ушул акчаны колуңа карматсам, үйүңө кайтасынбы? – десем, шыпылдап:
– Албетте, байке, кетмекмин ,- деди.
Акчаны колуна берсем деле түшөйүн деген ою жоктой… Бир нерсени күткөндөй, үн катпай отурат.
Мен ага:
– Болду, кете бер! Менин сага жаман оюм жок. Ал эми, акча бергенимдин себеби-жок дегенде бир күн болсо да зынаага барбасаң экен деген эле тилегим.
Байкуш кыз буга чейин мындай мамилени деле көрбөгөнбү байкуш, заматта азыр эле чакчаңдап жаткан кыз дароо момун боло түштү. Аркамды карасам, ыйлап жатыптыр. Бирааз сооронгон соң:
– Байке, чынын айтсам бул ишимден чарчадым. Менин ата-энем жок. Ар күнү ар кандай адамга жолугам. Кээде кордошот. Кээ бирлери болсо Казакстандын чек арасына чейин алып барышып коркутушат, – деп ичиндеги болгон арманын бир тууган агасына айткандай даттанып жатты.
Чындында, ошол убакта, мен анын улуу агасындай эле болдум окшойт. Деги бул заманда адамдык сапат деле жок го өзү. Ушул учурдан пайдаланып:
– Карындашым, башка иш кылууга аракет кыл! Биринчиден, бул чоң күнөө. Экинчиден, өтө кооптуу . Бул жашоодо деле жыргабайсың, – деп көп насааттарымды айтууга аракет кылдым.
Акчаны колуна бергенден кийин ар бир сөзүмдү кунт коюп угуп, кабыл кылгандай болду. Керек болсо, жумуш болсо айтып коюумду суранып, идиш жуучу болуп иштөөгө да даяр экенин айтты
Машинемден түшүп кетти. Бирок, кайда кеткенин билбейм…
Аябай боорум ооруду. Көзүмөн жаш айланып кетип бара жаттым. Көкүрөгүмдү мыжыккан бир гана суроо бар.
“Жетекчилерибиз калк учун жооптуу. Алланын алдына барганда кантип жооп беришет?!”
Менин алым – аны бир күндүк зыяндан тосконго жетет экен. Аттин, эгер жетекчилерибиз аракет кылышканда, алардын жашоосу толугу менен өзгөрбөйт беле…

Турдакун Ниязалиев

Запись Жаш кызды ыйлаткан 240 сом впервые появилась Formula.KG.

Кыргызстан мусулмандарынын Аалымдар Кеңешинин төрагасы болуп Абдишүкүр ажы Нарматов дайындалды. Мындай чечимди Кыргызстан Мусулмандарынын Аалымдар Кеңешинин жаны курамы кабыл алышты.

Кыргызстан Мусулмандарынын VI курултайы Кыргызстан Мусулмандарынын Аалымдар Кеңешинин курамына төмөнкүлөрдү бекитти;

1. Масалиев Абдыманап ажы
2. Абдурахманов Кимсанбай ажы
3. Мамасабыр ажы Досболов
4. Асомудинов Нурдин ажы
5. Чубак ажы Жалилов
6. Нарматов Абдишүкүр ажы
7. Джээналиев Сайдамир ажы
8. Садиллаев Көчкөнбай ажы
9. Борочоров Жакшылык ажы
10. Арипов Ниязали ажы
11. Акматов Кабылбек ажы
12. Юсупов Фархат ажы
13. Исмаилов Жигитали ажы
14. Байтеитов Тажибай ажы
15. Марс ажы Ибраев
16. Кадырбердиев Абибилла ажы
17. Кенжетай ажы Курманкоджаев
18. Ракиев Замир каары
19. Маликов Кадыр ажы
20. Токтогазы уулу Бактияр
21. Турсунбеков Абдымалик ажы

http://muftiyat.kg

Запись Кыргызстан Мусулмандарынын Аалымдар Кеңешинин төрагасы болуп Абдишүкүр ажы Нарматов дайынлады впервые появилась Formula.KG.

Кыргызстан Мусулмандарынын VI курултайы Кыргызстан Мусулмандарынын Аалымдар Кеңешинин курамына төмөнкүлөрдү бекитти;

1. Масалиев Абдыманап ажы
2. Абдурахманов Кимсанбай ажы
3. Мамасабыр ажы Досболов
4. Асомудинов Нурдин ажы
5. Чубак ажы Жалилов
6. Нарматов Абдишүкүр ажы
7. Джээналиев Сайдамир ажы
8. Садиллаев Көчкөнбай ажы
9. Борочоров Жакшылык ажы
10. Арипов Ниязали ажы
11. Акматов Кабылбек ажы
12. Юсупов Фархат ажы
13. Исмаилов Жигитали ажы
14. Байтеитов Тажибай ажы
15. Марс ажы Ибраев
16. Кадырбердиев Абибилла ажы
17. Кенжетай ажы Курманкоджаев
18. Ракиев Замир каары
19. Маликов Кадыр ажы
20. Токтогазы уулу Бактияр
21. Турсунбеков Абдымалик ажы

http://muftiyat.kg

Запись Кыргызстан мусулмандарынын Аалымдар Кеңешинин мүчөлөрү бекитилди (тизме) впервые появилась Formula.KG.

Кыргызстан мусулмандарынын Азирети муфтийи болуп Максатбек ажы Токтомушев бекитилди.

Кыргызстан Мусулмандарынын VI курултайыны Кыргызстан Мусулмандарынын Азирети Муфтийлик кызматына Максатбек ажы Токтомушевди бекитти.[1]

Максат ажы Токтомушев кайрадан Кыргызстан мусулмандар дин башкармалыгынын башчысы – муфтий болуп шайланды. Бишкекте бүгүн өтүп жаткан өлкө мусулмандарынын алтынчы курултайында эки жүздөн ашуун делегаттын көбү анын талапкерлигин колдоду.

Андан тышкары бүгүнкү курултайдын жүрүшүндө Аалымдар кеңешинин курамы жаңыланды. 54 кишиден турган кеңештин мүчөлөрүнүн көбү мурдагы кишилер, жаңылардан дин таануучу Кадыр Маликов кошулду. Төрагалык орунга кайрадан Абдышүкүр Нарматов шайланды.[2]

Запись Максат ажы Токтомушев кайра муфтий болуп шайланды впервые появилась Formula.KG.

✍Адам баласы бири-бирине жана жаныбарларга зулумдук кылуусу. Адамдардын зулумдук кылуусу: Бирөөнүн мал-мүлкүн тартып алуу,бирөөнүн абиирин төгүү, сөгүү, бирөөнү сабоо, алсыздарга үстөмдүк кылуу, жетимдин акысын бербөө жана себепсиз кан төгүү менен болот. Ал эми жаныбарларга зулумдук кылуу: Себепсиз жаныбарларды атуу, уруу,даарылардын жардамы менен жок кылуу ж..б.. ушул сыяктуу амалдар менен болот.

Аллах Таала заалымдар тууралуу мындай деген

“Аллахка жалган жалаа жапкандан да заалымыраак ким бар? Мына ошолор Эгеңердин алдынан алынып келинет да- күбөлөрү: “Мына ушулар Эгесине жалаа жапкандар!” –дешет. Эсиңерде болсун: Аллахтын каргышы заалымдарга эмеспи?!”*(Худ сүрөсү 18 аят.)

“Аллах Таала заалымдардын иштеринен кабарсыз деп ойлобо! Акыйкатта, Ал (Аллах) алардын көздөрү чанагынан чыга турган Күнгө чейин гана мөөнөтүн узартат”. (Ибрахим сүрөсү 42-аят)

Зулумдук тууралуу Пайгамбарыбыз Мухаммад алйхи вассалам мындай деп айтканын Абу Хурайра разияллооху анху жеткирет:

“Кимде ким бир тууганынын намысын төккөн болсо же зулумдук жол менен малын,байлыгын тартып алган болсо,бүгүн ыраазычылыгын сурап алсын! Бир күн келет ал күнү бир тыйын акчасы болбойт. Ошондо Аллах Таала Заалымдын сообунан зулумдугуна жараша жапа чеккен адамга алып берет. Эгерде сооп амалы жок болсо,анда жапа чеккен адамдын күнөөлөрүнөн заалымга жүктөлөт” (Мутт афакун алайхи)

Башка хадисте мындай деген: “ Пайгамбарыбыз (САВ) Муаз деген сахабасын Еменге жөнөтүп жатып

“Мазлумдун дуасынан корккун! Чындыгын Аллах менен мазлумдун ортосунда эч кандай тоскоолдук жок”.(Мазлумдан дуасы сөзсүз кабыл болот)

Албухаарий 3118 Умар ибн Абдулазиз минтип айткан:

“Сенин күчтүүлүгүң адамдарга зулумдук кылууга чакырса,Аллахтын кудретин эсте!”…

Аллах Таала кереметтүү Куранда минтип айткан:

“Кыямат күнү заалымдарга эч кандай жардам берүүчү болбойт” .*(Хаж сүрөсү 71-аят.)

“ Заалымдарга мээрим кылуучу да,баш ийген колдоочу даболбойт”. (Гаафир сүрөсү 18-аят)

“Аныгында, жер үстүндө укуксуз түрдө чектен ашып, адамдарга зулумдук кылгандар жемеге татыктуу. Бул үчүн аларга оорутуучу азап бар”.(Шуура сүрөсү 42-аят) *

Окуя

✍Курд элинен бир каракчы өз өмүрүн баяндайт: Биз бир топ каракчы адамдар элек, бей бечаралардын кийим кечелерин, тамак ашын тартып алып уурдоо, тоноо менен кун өткөрчүбүз. Бир күнү ээн талаада эс алууда отуруп 2 даракты көрдүм, бирөөсү куурап калыптыр, бир чымчык тынбай эле берки дарактан куураган даракка бир нерсе ташып атканынан кызыгып, дарактын башына чыгып барып андысам бир оюк жеринде көзү сокур жылан оозун ачып турат, чымчык улам учуп келип мөмөдөн оозуна салып кетип атканын кордум. (Аллах АрРаззак, ырыскы беруучу!)Көрүп алып ушунчалык катуу таасирленип, отура калып өзүмө өзүм башыма кум чачып “кечирим, кечирим” деп кыйкырып ыйлай баштадым. Окуяны түшүнбөй калган досторума көргөнүмдү айтып берип, баарыбыз кылып жүргөн иштерибизге тообо кылып тартып алган оокаттарыбыздын баарын ээлерин таап кайтарып берип өзүбүз жылаңач калдык. Анан ошол эле жерден Меккеге карай жол тарттык. Бир күнү бир айылга келсек жолдон бир аял аранарда баланча деген адам жокпу деп мени сурап жүрүптүр. Качан мени көрсөтүшкөндө ал аял “Субхааналлах! Мен силерди издеп жүргөм, 3 кун пайгамбарыбыз Мухаммад САВ түшүмө кирип, “баланча деген уруудан түгүнчө деген адам баштаган адамдар келет, аларга көзү өтүп кеткен күйөөңдүн кийимдеринен бергин” деп айтканынан күйөөмдүн кийимдерин жууп силерди күтүп аткам” деп баарыбыз кийинип алып сапарыбызды уланттык.. Оо, Аллахым бизге туура жолду көрсөтүп, ошол жолдон адашпай жүрүүнү насип кылгын.

Оо, Аллахым бизди баардык жамандыктардан жана заалымдардын зулумдугунан сакта.

Оо, Аллахым сенин мээримиң чексиз.Кыямат күнү күн найза бою түшкөн кезде, баардык мусулмандарды өз мээримиңе ал.

“Оо Раббибиз, жалгыз өзүңө таяндык жана өзүңө кайтып тобо-зар кылдык. Жалгыз Сага гана кайтуубуз бар. Оо Раббибиз, бизди Сенден баш тарткандардын кыянатына кабылтпа. Биздин (кнлрбзд) кечир. Оо Раббибиз, эбегейсиз кудуреткчтн жанакм-билимдин эгесиси.” (Мумтахана сүрөсү, 4-5 аяттар)…

‍‍‍ БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ 

Запись Музлумдун дубасынан корк! впервые появилась Formula.KG.

Запись “РАЖАП АЙЫ” Устаз Абдишүкүр ажы Нарматов. впервые появилась Formula.KG.