БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ

Жан кошуна,кең кошуна,ал кошуна,бер кошуна,дең кошуна ..) дегендей кошуна биздин жашообуздагы бир канатыбыз, бир тууганыбыздан кийинки жакын инсандар. Жалгыз адам,жалгыз үй,дегиеле жашообузда жалгыз нерсенин өзү жок биз канчалык бай колубуз узака жетпесин, айлана -чөйрөдөгү инсандарга муктажбыз. Айрыкча кошунага жакшы-жаман күнүңдө эң биринчи жетип келип, оорунун,жеңилин көтөрө турган инсандар.
Азирети Пайгамбарыбыз (саллаллоху алейхи васаллам) коңшу акысына абдан аяр мамиле кылууну каалачу. Кутту хадисте: «Жабрайил мага ар дайым коңшу акысын эскертчү. Ал тургай мен өлгөндө малмүлкүмөн коңшуларым да мурас ала тургандай ойлочумун!» (Бухарий, Адеп, 28; Муслим, Бирр, 140) – деген.
Аллах Таалам кошуна акысын өтө жогору койгон бул тууралуу куттуу хадисте: «Каапыр коңшуңдун бир акысы, мусулман коңшуңдун эки акысы бар. Ал эми мусулман жана тууган болгон коңшуңдун үч акысы бар.» (Суютий, Жамиус-Сагиир, I, 146)- деген.
“Бай кошунаң болсо бай болгун,кедей кошунаң болсо кедей булгун ” -бул дегени бай болсоң байлыгың менен кошунаңа көңүл бөлүп камсызда, кедей болсо кедейлгин билдирбей тамагыңдан,кийим -кече, өзүң жеген тамактан болсо да бир кесе, бир нан болсо да берип акысынан кутул дегени.
Коңшунун терезесин карабоо, жасаб жаткан тамагынын жыты менен коңшуну иренжитпөө, коңшу жактырбай турган мамилени кылбоо – коңшунун акылары.
Абу Зарр аль-Гыфарий мындай дейт: «Мага Азирети Пайгамбарыбыз (саллаллоху алейхи васаллам) тамак бышырган кезде шорпосун көбүрөөк кылып, анын бир азын коңшума берүүнү буюрган.» (Ибни Маажа, Атъима, 58) Абу Зарр – жарды сахабалардын бири эле. Колунда өзүнөн арткан тамагы болбогондуктан, бышырган тамагына бир аз суу кошчу. Куттуу хадисте буйрулгандай коңшу акысын берүүгө жоктук шылтоо болбошу керек. Төмөндөгү куттуу хадис сахабалардын коңшу акысына кандай олуттуу караганына абдан жакшы бир мисал: Ибни Умар (Алла ага ыраазы болсун) баяндайт: “Жети үй бар эле, баары жарды эле. Бирөө бул үйлөрдүн бирине койдун башын жиберет. Үй ээси кошунасынын муктажыраак экенин ойлоп, башты ага жиберет. Экинчи үйдүн ээси да ошол эле ой менен башты үчүнчү кошунага берип жиберет. Мына ушинтип баш жети үйдү айланып, кайра биринчи үйгө кайтып келет.» алар сахабалар эле бирок бизда үлгү алуубуз керек колдон келгенче. Анткени кошуна акысы акыретте биринчи сурала турган акылардан,капа кылып коюу,көңүл оорутуу жамандык кылуулардан этият болуу керек ,бейишке кирүүчүү жолдорубузду тосуп алуубуз мүмкүн…

Ислам дини мусулман адам-ды жанында жашаган кошунасы, бирге иштеген кесиптеши, жана бирге жүргөн сапарлашы менен эң жакшы мамиледе болууга буй-руйт. Алла Таала минтип айткан: «Алла Таалага кулчулук (иба-дат) кылгыла жана Ага эч нер-сени тең (шерик) кылбагыла! Ата – энеңерге, тууган – урукка, жетимдерге, бейбечараларга, тууган кошунага, бөтөн кошу-нага, жаныңардагы жолдошу-ңарга, жолоочу мусаапырга жана кол астыңардагы кулда-рыңарга жакшылык кылгы-ла»! (Ниса сүрөсү, 36-аят).Кошунанын исламдагы орду өтө чоң. Бул жөнүндө пай-гамбарыбыз (Ага Алланын сала-ват-саламдары болсун) хадисмага кошунага жакшылык кылууну ушунчалык көп осуят кылгандыктан, аны мураскор кылып коёт го деп ойлоп кал-чумун». (Бухари, 6014. Муслим, 2624).

Мусулман адам кошуна менен жакшы мамиледе болуу үчүн төмөнкү адептерге көңүл буруусу керек:

1. Кошунага зыян жетки-рүүдөн сактануу кепек. Мисалга, аялы менен зина кылуу (ойнош-тук кылуу), уурулук кылуу, сө-гүп-тилдөө, анын короосуна таш-тандыларды ыргытуу, тынчын алуу ж.б.у.с. бардык кошуна ыза боло турган нерселерден сакта-нуу зарыл.Алланын элчиси (Ага Алла-нын салават-саламдары болсун): “Кимде-ким, Алла Таалага жана Акырет Күнүнө ыйман келтирсе, анда кошунасына зыян бербесин!” – деп айткан. (Бухари, 6475. Муслим, 48).

2. Кошунасын урматтап, жакшылык кылуу керек. Алланын элчиси (Ага Алла-нын салават-саламдары болсун): «Кимде-ким, Алла Таалага жана Акырет Күнүнө ыйман келтирсе, анда кошунасына жакшылык кылсын!» – деген. (Муслим, 47).

3. Кошунанын ал-абалын сурап, эгер муктаж болсо, тамак-аш жана кийим-кечеден жардам берүү керек. Алланын элчиси (Ага Алланын салават-саламда-ры болсун) Абу Зарга кайры-лып: «Эй, Абу Зар! Эгер шорпо бышырсаң, суусун көбүрөөк куюп, кошунаңа алып барып, андан кабар ал!» – деп буйруган. (Муслим, 2625).

4. Кошуналардын арасынан эшиги жакыныраагы жакшы-лыкка көбүрөөк акылуу болот. Айша энебиз пайгамбарыбыздан “Кошуналардын кимиси ме-нин жакшылыгыма акылуу болот?” – деп сураганда, “Ки-мисинин эшиги жакын болсо, ошонусу жакын кошуна болуп эсептелет” – деп айткан.

Жакшы кошуна…

Абдулла момун, такыбаа, Аллахты жана анын элчисин сүйгөн, ибаадатка бекем адам эле.
Ар дайым колунда жок, кембагалдарга жардам берип, алардын жүзүнө кубаныч киргизет эле. Кошуналары менен да жакшы мамиле кылат эле. Анын Ахмад аттуу кедей кошунасы бар болчу. Күндөрдүн биринде Ахмад көп суммадагы акчага муктаж болуп, үйүн сатууга мажбур болду. Үйүн сатууну жарыялаган кезде, үй сатып алууну каалаган адамдар келип;
-Биз үй сатып алалы дегенбиз, үйүңдүн баасы канча?-деп сурашат. Ахмад абдан кымбат бааны айтат. Аны уккандар мындай дешет;

-Сенин үйүң анча акчага татыктуу эмес, абдан эски, урап түшөйүн деп калган кичинекей үйүңдү ошончо кымбат баага саткандан уялбайсыңбы? Ал акчанын жарымына да татыбайт. Ахмад сезбестен капаланып айтты:
-Туура айтасыңар, үйүм бул айткан баага татыбайт бирок, туугандар менин Абдулла деген кошунам бар. Кайрымдуу, берешен адам. Кошуналарынын абалынан дайыма кабар алып турат. Оорусам кабар алат, тамак бышырса мага да алып келет. Тамак-аш кылсам анын буюмдарын алып, пайдаланам. Кубансам кубанычымды, капалансам капамды тең бөлүшөт. Канча жылдан бери чогуу жашасам да, андан бир жаман сөз уккан жокмун. Мен үйүмдү эч качан сатмак эмесмин, ушундай кошунаны таштап, башка жакка кетмек эмесмин. Аргасыздан ушул ишке барып жатам. Эми өзүңөр деле айткылачы? Менин үйүм ушул баага татыйт бекен же татыбайт бекен? Абдулла кошунасынын айткан сөздөрүн угуп, анын абалынан кабарсыздыгын билип, абдан капаланды. Бир маалда Ахмаддын жанына келип;
-Сенден суранам, үйүңдү сатпай эле койчу. Канча акча керек болсо өзүм эле берейин, сен мага эле кошуна болчу. Сендей кошунам бар үчүн мен бактылуумун- деп ага акча сунат.
Ал экөөнүн окуясын уккан шаар эли ушундай кошуна менде да болсо деп, алардын мамилесине суктанышат…

«БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ».

Запись ЖАКШЫЛЫКТЫ КОШУНАҢДАН БАШТА.. впервые появилась Formula.KG.

Чындыгында Ислам дини кошунанын акысын бийик кылып койду. Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа саллам айтты:

“Жебрейил периште кайра-кайра кошунаңа жакшылык кыл деп айта бергенинен улам, кошуна дагы мурас алат экен деген ойго чейин бардым”.

Аллах Таала Куранда да кошунаны урматтоого буйруп, Өзүнүн Китебинде мындай деп айтты:

“Аллахка ибадат кылгыла. Анын бардык өкүмдөрүнө моюн сунгула жана Ага эч нерсени шерик кылбагыла. Ата-энеңерге, тууган-уругуңарга, жетимдерге, кедей-кембагалдарга, тууганчылыгы бар кошунаңарга, бөтөн кошунаңарга, жаныңардагы жолдошуңарга, мусапыр карыптарга, кол астыңардагы адамдарга айбандарга да жакшылык кылгыла. Аллах текебер, мактанчаак адамдарды сүйбөйт”. (Нисаа сүрөөсү, 36-аят)

Ал эми башка бир хадисте Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа саллам, кошунаны сыйлап урматтаганга үндөп мындай деп айтты:

“Эгерде ким Аллахка жана акыретке ыйман келтирсе, анда ал кошунасын сыйласын”.

Керек болсо, кошуналарга жакшылык кылуу ыймандан деп Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа саллам, мындай деп айткан:

“Менин жаным Анын колунда болгон Затка ант, пенде өзүнө каалаган жакшылыкты кошунасына да кааламайынча ыйманы толук болбойт”.

Эгерде ким кошунасына жакшы мамиле кылса, Аллахтын алдында эң жакшы адамдардын катарында болот.

Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа саллам, айтты:

“Аллахтын алдындагы достордун эң жакшысы – өзүнүн досуна эң жакшы мамиле кылгандары жана Аллахтын астындагы кошуналардын эң жакшысы – өз кошунасына жакшы мамиле кылгандары”.

КОШУНА ДЕГЕН КИМ?

Кошуна бул – мусулман болсун же каапыр болсун, ал сага жакын жашаган адамдар. Ал эми канча аралыкка чейин жашаган адамдарды кошуна деп айтабыз деген суроого аалымдар бир нече жоопторду айтышкан, алардын эң жакынын алып көрсөк, кошуна бул – адамдардын үрп-адаттарында канчалык аралыкты кошуна деп айтылса, мына ошол аралыкта жашаган адамдардын баарысы сага кошуна болуп саналат. Мындайча айтканда кошуна деп – ар бир элдин өзүнүн адатына карап кошуна болуп саналат.

Кошунанын дагы бир нече түрү бар:

1. Тууганчылыгы бар мусулман кошуна.
2. Тууганчылыгы жок мусулман кошуна.
3. Тууганчылыгы бар каапыр кошуна.
4. Тууганчылыгы жок каапыр кошуна.

Ал эми бул кошуналар көпчүлүк учурда бирдей укуктарга ээ болушат, кээ бирлери гана тууганчылык же бир туугандык даражалар менен бири-биринен айырмаланат.

КОШУНАНЫН ТҮРЛӨРҮ

Кээ бир адамдар кошуна бул бири-бирине жакын жашаган адамдар гана деп ойлошот. Ооба! Мында эч шек-күмөн жок, бул көрүнүш кошунанын эң негизги түрү болуп саналат. Бирок кошуна деген сөз өзүнө бир нече түшүнүктү камтыйт. Айта кетсек, сени менен чогу иштеген кесиптешин да кандайдыр бир даражада сага кошуна болот же базардагы сенин айланаңдагы адамдар болсун же мектептеги парталашың болсун, жадагалса авто унаага адамдар менен чогу отурушуң да убактылуу кошуна болуп саналат.

КОШУНАНЫН АКЫЛАРЫ

Ислам дининде кошунанын акылары өтө көп. Алардын ичинен эң негизгилерин айта турган болсок, төмөнкүлөр:

1. Салам берсе алик алуу жана өтүнүчүнө жооп берүү.

Бул көрүнүш жалпы мусулмандардын бири-бири менен болгон мамилеси, бирок бул сүннөттүн кошуналар арасында болушу бири-бирине болгон жылуу мамилени күчөтүп жана алардын арасындагы касташып, душмандашуунун жолун жабат.

2. Кошунага зыян бербөө.

Дегеле адам баласынын бири-бирине зыян бериши чоң күнөөлөрдөн болуп саналат, ал эми кошунасына зыян берген адам эч шек-күмөнсүз чоң күнөөлөргө батат. Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа саллам, кошунасына зыян берген адамдар туурасында өтө катуу эскертүү берип, мындай деп айтты:

“Аллахка ант болсун, ыйман келтирбейт! Аллахка ант болсун, ыйман келтирбейт! Аллахка ант болсун, ыйман келтирбейт!” Ошондо сахабалар сурашты: “Оо Аллахтын Элчиси! Ал кандай адам?”. Пайгамбарыбыз, саллаллахи уа саллам, айтты: “Кошунасына тычтык бербеген адам”.

Бир күнү бир сахаба Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа салламга келип:

“Оо, Аллахтын элчиси! Бир аял бар, ал күндүзү орозо кармап, түнкүсүн намаз окуйт, бирок аны менен катар кошунасына тили менен зыянын тийгизет”– деди. Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа саллам айтты: “Андан жакшылык жок, ал тозоку болот”– деди.

Күндөрдүн биринде бир сахаба Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа салламга, келип кошунасы ага тынчтык бербей жатканын кабар берди. Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа саллам ага: “Сабыр кыл”– деп айтты. Бирок бул көрүнүш үчүнчү жолу кайталанганда Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа саллам: “Буюмдарыңды көчөгө чыгарып сал”– деп буйруду. Сахаба Пайгамбарыбыздын айтканын тез аткарды жана адамдар буюмдарды айланып өтүшүп ал туурасында сурашып жатышты, качан кошунасы тынчтык бербей жатканын билишкенде ар бир адам кошунасын каргап жатышты. Баягы зыян берген кошуна Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа салламга, келип: “Мени адамдар каргап жатышат”– деп арызданды. Ошондо Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа саллам, айтты: “Чындыгында Аллах сени адамдардан алдын каргаган”.

3. Кошунанын башына түшкөн кыйынчылыгын бөлүшө билүү.

Чындыгында кошунанын башына түшкөн кыйынчылыгын бөлүшүү эң жакшы сыпаттардан болуп саналат. Көпчүлүк адамдар баштарына кыйынчылык түшсө, бири-бирине жардам беришет. Бирок ошол кыйынчылыкты сабырдуулук менен бөлүшкөн адамдар гана Аллахтын астында даражалары бийик болот.
Аллах таала Курани Каримде мындай деп айтты:

“Душманың жасаган жамандыкка жакшылык менен жооп кыл”.

Жана дагы Аллах айтты:

“Кимде-ким зулумга сабыр кылса жана заалымды кечирсе – бул өтө улуу иштерден».

Хасан Басрий айтты:

“Жакшы кошуна деген – анын башына түшкөн кайгыны бөлүшүүдө эмес, жакшы кошуна деген – анын берген зыянына сабыр кылуу”.

4. Кошунага зыярат кылуу жана муктажтыгына жардам берүү.

Бул нерсеге Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа салламдын, бул айткан хадиси далил болот, ал айтты:

“Эгерде кимде-ким кошунасы ачка жатканын билип туруп, өзү тоюп жатып алса, анда ал мага толук ыйман келтирбейт”.

Чындыгында сахабалар кошуналарын тез-тезден зыярат кылып турушаар эле, ал эми муктаждыктары болуп калса, канын-жанын да, малын да, убактыларын да аябастан тез арада аткарышар эле. Эгерде белек-бекче келип кала турган болсо, биринчи эле кошунасына жөнөтчү, ал эми ал кошунасы кийинки кошунасына жөнөтүп, анысы кийинкисине жөнөтүп олтуруп, акыры баягы белек биринчи берген адамдын өзүнө келип калган учурлар болот эле.
Абдуллах ибну Умар (Аллах алардан ыраазы болсун) кой сойуп жатып баласына айтты: “Койдун терисин сыйрып, жиликтеп бүткөндөн кийин биринчи эле жөөт кошунабыздан баштагын”– деп айтты.

Айша энебиз Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа салламдан, мындай деп сурады: “Чындыгында мага жакын эки кошуна бар. Белегимди кимисине биринчи берсем”– деп. Ошондо Пайгамбар, саллаллаху алайхи уа саллам, айтты: “Эки кошунаңдын кимисинин эшиги сага жакын болсо, ошонусуна бер”– деди.

5. Кошунанын жамандыгын жашырып, абийирин сактоо.

Баарыбыз адам баласы болгон соң периштелер жана пайгамбарлардан башкасы, албетте ката кетиребиз. Кандай адам болбосун, жашоосунда ката кетирет. Мисалга алсак, жубайы менен же бала-чакасы менен тил табышпай калган учурлар да болот. Кошуналар негизинен көпчүлүк учурда мындай жаңжалга күбө болуп калышат. Ал эми кошунанын Исламдагы милдети – анын үйүнөн көргөн жамандыгын жашырып, жакшылыгын айтуу. Кыргызда “алыскы туугандан жакынкы кошуна артык” деп бекеринен айтылган эмес.
Башка эле мусулмандын абийрин жашырсаң, Аллах сенин да абийириңди эки дүйнөдө жашырат, ал эми кошунанын жамандыгын жашыруу милдеттүү ваажип амалдардын катарына кирет.

Аллах Таала Курани Каримде айтты:

“Ким салих амал кылса өзүнө пайда. Ким күнөө иш жасаса өзүнө зыян. Сенин Раббиң пенделерге зулумкер эмес”.

Жалпы мусулмандар кошуналык милдеттерин аткарып эки дүйнөдө бактылуу болууларын Аллахтан сурайбыз.

Зейд Зулкарнайн уулу
ИсламОнлайнKG

Запись КОШУНАГА ЖАКШЫЛЫК КЫЛУУ – ЫЙМАНДАН впервые появилась Formula.KG.

Москвадан дем алганы, жаны эле айылга келгем. Ата-энемдин кубанычында чек жок. Коптон бери келбей жургонго, аябай сагынып калышканбы жандарынан чыгаргысы келбейт. Апам байкуш берсем деп эле, баарын оозума салып куйполоктойт. Ачып козду ачкыча, арадан бир жума тез эле отуп кетиптир. Жакын туугандарым менин келгенимди билип, коноко чакыра башташты. Озубуздон одонку айылда, атамдын бир тууган агасы турар эле. Мектепти бутуп эле, окууга тапшырып, андан ары эле Москвага кетип, барбаганыма коп болгон. Бир куну алар да коноко чакырып калышты. Озум алып берген машинени атам айдап, апам экообузду алып, туугандарга жонодук. Алардын уйу тээ чет жакасында боло турган. Азыр баарынын балдары иштеп, жер алып, уй салып байып калбадыбы. Жалгыз турган уйду, дагы уйлор курчап кобойуп калыптыр. Сырттан кире бергенде эле, эттин кайнап аткан жыттары сезилип турду. Уйго кире бергенде эле, кагылайын деген аялдардын курчоосунда калдым. Чон апам да жашып алган. Баары менен учурашып, торку уйго отушубузду айтышты. Апам аялдар менен ал жакта отуруп калды. Босогодон аттаганда эле копчулук эркектер чогулуп отурган экен, бизди коро коюп баардыгы ордуларынан козголо башташты. Биз  менен учурашып саламдашканы. Баардыгы менен саламдашып алик алгандан кийин, бурчта отурган аксакалдын жанына мени отургузушту. Бир алдын чоочулап, бир алдын сурдоп, ушунча кишинин ортосунда отурганыма озумду ынгайсыз сезе баштадым. Мындай копчулукто коптон бери отурбагам. Баардыгы жашы улгайып калган адамдар. Тээ илгерки бир нерселерди айтып маек кылып, отурушат. Бизде айылда эн жакшы жери, аялдарды болок уйдо, эркектерди болок уйдо сыйлаганы. Ушунчалык меймандос экенибизди эми байкадым. Ак сакалын жайкалткан аталарды торго отургузуп коюп, жаштары эшик тарапта, чай сунуп сыйлап жатышат. Бир мезгилде, жанымдагы аксакал созун баштады. Аллах уйуно береке берип ыраазы болгон болсун, ушул кошунама. Мени аркы дуйнодо да ушул кошунамды кошуна кылсын Аллахым. Баардыгыбыз бурулуп, аны тиктеп, тыншап калдык. Ата энесинин тарбиясына таазим. Мен канчалаган зордук зомбулукту корсотуп,  кордосом да , саабыры жетип кечирип отурат. Мунун саабырдуулугуна, адилеттуулугуно, тан калам. Корсо мунун ички дуйносун, журогун корогоч кылган экен да Аллахым. Качан гана башындан бир нерсе откондо, аттин деп баш чайкап окунот экенбиз. Тээ илгери, мен дагы, акылы тайкы динден тушунугу жок акылы пас инсан болгом. Аллахка шугур келтирип тооба кылам, тируулугумдо тушунуп Аллахты таанып калганыма. Ондонуп жай отуруп суйлойун дедиби ордунан козголо баштады эле, аны билгендей жаштар тура калып, ондоп отургузуп , тошокту алдына жаап, кымтылап коюшуп жайларынан орун алды. Ошондо билдим баспай калган аксакал экенин. Кайрадан созун улады . Мен балдарым менен бул кошунамды мыскылдаганды жакшы корор элек. Мынабу уйун жакшылап айлана тегерегин тосуп албайт,  дагы мага акыл уйротот. Малдарымды эгин эгип койгон, тааласын тебелетип отор элем. Кыйын болсон тосуп албайсынбы деп. Эсимде бир куну баласы сут сурап келгенинде, беш уй саап жатсам да, даяр сут турса да бербей койгом. Кичине баласы сутко тойбой, ыйлап жаткан экен. Ушуга беремби? Андан коро итим ичсин деген кыязда, уйдон кууп чыккам. Байкуш балдары жылан аяк, жылан бут журуп эле чонойушту. Ошончо байлыгым ашып, ташып турса да, бироого бергенден кызганат элем. Ар кимди ошентип мазактап журуп карыганымды, мына баспай, эч кимге керегим жоктой болуп калганда сезип отурам. Балдарымды оозуна тыгып бага берген экемин, баардыгы мээримсиз болуп чоноюшту. Баардыгы чон окууну бутурушту. Бирок мага убактылары жок. Шаардан келишпейт. Карыганда жолонуп таянар тоолорун ушинтип атса, мындан откон кордук жок. Кемпирим экообуздун канча жашыбыз калды аны бир Аллах билет. Аллахка шугур айтам, баспай калсам да элден болбой, ушул кошунам дайым, озу менен бирге алып журот. Жамандык жакшылыка да бирге барабыз. Ач калганым жок. Балдары барып каралашып турат. Отун сууму ташып дегендей. Бир убакта кордук коргозсом да, кошунам дайым жылмайып тосуп алат. Анын бир созу бар. Кошунан ачка болсо, жардам бер. Кошунага зулум кылба деген. Намазды да ушул кошунам уйротту. Аллах андан ыраазы болсун. Балдары да тартиптуу ыймандуу осту. Мен бир эле нерсеге тан калам. Ушунча жаман жагымды коргозсом да, мага эч нерсе болбогондой жардам кылат. Баспай калганыма беш жылдын жузу болсо да, эртели кеч дайым кабар алып турат. Эшике чыгарып эл менен аралаштырып дегендей. Аллахым ушунчалык жан дуйносун кен кылган экен  . А мен акмак карыганда билип отурам жылуу мамилени. Кылган ишим учун алдында кечирим сурайм кошуна деп, коздорунон жаш чыга баштады. Балдарымдан да артык караган сенсин. Мени кечир. Кемпирим экообуз тируулугуздо ыраазычылык билдирели. Коздорунон салалаган тамчы жашты коруп, агам чыдабай кетти корунот. Коюнчу каяктагыны эстебей деп, жанына жылып отту. Жок мен кодонумдогу журок ооруткан ооруну чыгарайын кошуна. Антпесем кыйналып кеттим деп кучагын ачты. Келчи дагы бир кучактайын. Агам жанына откондо, экоо кадимки жаны корушкон достордой болуп кучакташып калышты.  Ыйлап жаткан экооно карап баарынын коздорунон жаш ага баштады. Отургандар не дээрин билбей, карап отуруп коздорунон жаш кетти. Канча турушту билбейм, бир маалда,  агамдын кичуу уулу кирип келди. Тамакты киргизе берелиби деп?. Баардыгы жайына отуп тамакты кутуп калышты. Аксакал бизди карап, кордунорбу? Силерге да сабак болсун. Эч качан бироонун конулун оорутуп, кулуп мазактабагыла. Мобу аганарга карап сабак алып, жакшылыкты кыла билгиле. Колунардан келсе садака бергиле. Кембагалдарды карагыла. Ошондо сооп иштеринер кобойот. Куноо ишти кылбагыла. Болбосо Аллахтын азабы кучтуу деп тарбия насатын айтып калды. Тамак ичилип бутуп, коноктор  уйлоруно тарай баштады. Баары кетип бутушкондо, агам кошунасын жоонуна которуп алып уйуно жоноду  алып барганы. Алардын аркасынан мен да жонодум кызыгып. Кызыгы агам таштап эле кайра кайтпастан, конулун алып, бутун укалап бир аз отуруп, жаткырып анан кайтты. Кеч кирип, уйго кетууго, камындык. Атамдын жузундо кубанычтын жашы турган болчу. Бир тууганынын мактоого татыктуу болгонуна. Мына кордунбу балам омур ушундай тез эле зуулдап отуп кетет. Жакшылык иштеринди кобойт деген атам, мага жылмайып кулуп койду. Бугунку кун мага омур бою очпос сабак калтырды. Аллахым баарыныздардын журогунуздорду кен кылган болсун. Адашкан пенделерибизге туз жол коргозгон болсун. Жана бардыбыздан Аллах ыраазы болсун.
Автор Улукбу Жумали кызы.

The post Кошунанын укугу / Устаз Абдишукур Нарматов appeared first on БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ.

Ар бир инсан өмүрүндө жакшылык кылып турса – аны Аллах Таалам эстеп жакшылыгын эселеп кайтарып берет. Башкаларга жакшылык кылуу, бакыт жолдорунун бири жана бакытка бакыт кошот. Пайгамбарыбыз ( саллаллоху алейхи ва саллам) бир хадисинде айтат:

Аллах Таала кыямат күнү эсеп – кытап кылып жатып сурайт: Оо, адам баласы! Менин курсагым ачканда тойгузбадың. Анда пендеси сурайт: Кантип тойгузам? Сен бүткүл ааламдардын Роббиси болсоң! Анда Аллах Таала: Баланчанын баласы баланча пендем ач калганын билдиң эле го,ошого тамак бергениңде ошонун( сообун)азыр тапмаксың…

Аллах Таалам Оо адам баласы! Чаңкап суусаганда суу бербедиң. Кантип суу берем! Сен бүткүл ааламдардын Роббиси болсоң! Баланчанын баласы баланча пендем суусуз калганын билдиң эле го,ошого суу бергениңде ошонун (сообун) азыр тапмаксың …

Оо адам баласы! Мен ооруганда мени көрүүгө келбедиң. Кантип көрөм сени! Сен бүткүл ааламдардын Роббиси болсоң! Баланчанын баласы баланча пендем ооруп калганын билдиң эле го,ошону көргөнү барганыңда мени ошол жерден тапмаксың ..

Аллах Таалам көрүүчү, билүүчү, угуучу биздин эмне кылып жатканыбызды билип көрүп турат. Ушундай жакшылыктарды кылган болсок, Аллахым дайым биз менен бирге болот.

Аллах Таала Израил коомунан бир бузуку аялды, чаңкап өлгөнү калган итке суу бергендиги үчун Бейишке киргизген. Андай болсо ачты тойгузган, чаңкагаганга суу берген, муктажга жардам берген инсан кандай гана сыйлыктар менен сыйланат! Бул жагын ойлоп көрүң. . .

Пайгамбарыбыз (саллааллоху алейхи ва саллам) хадисинде айтат:

Кимде ашыкча тамак -аш болсо аны тамак ашы жокторго берсин. Кимде ашыкча унаа болсо аны унаасы жокторго берсин. .

Биз ушундай иштерди жасап жатабызбы жок албетте тамагыбыз ашыкча болсо дароо сата койуп, унаабыз экөө болсо жөндөн жөн мэ сен мине кой деп берип салбайбыз го, мерс болсо жип болсун деп, жип болсо камаз болсун деп күнүмдүк жашообуздун ырахаты үчүн ач көздүк менен алдыга умтула беребиз.  Эх ошол унаалар кабат кабат үйлөр акыретте сага үй болуп, унааң бейишке алып өтсө экен эч качан андай болбойт алар сен өлгөндө эле артыңда жарамсыз күл бойдон кала берет. Акыретибизге үй боло турган, унаа боло туган бул -биз жакшылык иштерибиз болот. Бир курмаң болсо да бөлүшүп же  садака бер деген.  Өтө турган дүйнөдө байлыктын эмес жакышлык сооптордун артынан чуркайлы сен кааласаң да каалабасаң да өтө турган күн келе, убагы келгенде тириле турган күн келет, аягында сурала турган күн келет! Азыркы кампайган капчыгыңды эмес ошол күндөгү амал таразаңды эсте!

Абдулла ибну Мубарактын жөөт кошунасы болгон. Абдулла балдарынан алдын ошол кошунасына тамак -аш, кийим кече берээр эле. Адамдар келип ал жөөткө үйүңдү сат деп калат, анда ал Үйүмдү эки миң динарга сатам, миң динар үйдүн акысы, миң динары болсо кошуналык акы Абдуланыкы деп айткан экен. Ал сөздү Абдулла угуп калып Аллахым бул инсанды Ислам жолуна киргиз деп дуба кылат. Жүрөктөрдү туура жолго баштоочу Аллах Таала ошентип Абдулланын дубасын кабыл кылып, жөөт кошунасы Ислам динин кабыл алган экен. . . .

Абдулла ибну Мубарак кербенин алып ажыга жөнөп калат, жолдо баратып бир айылдын жанынан өтүп баратып бир айылдын жанынан өтүп бара жатканда бир аял таштандыда жаткан өлүп калган карганы үйүнө алып кирип кетет. Абдулла кызматчысын ал аялдын артынан жөнөтүп, эмне себептен андай кылгандыгын суратат. Анда ал аял Үч күндөн бери балдарыма берээр тамак жок ушунтип күн көрүп жатабыз  деп жооп берет. Аны укканда Абдулла эки көзүнө жаш алып, кербендеги болгон нерсесин ошол айылдын кедей кембагалдарына таратып берип, ошол жылы ажыга барбай калат. Күндөрдүн биринде Абдулла уктап жатып түш көрөт. Түшүндө Ажылгың кабыл болсун, күнөөлөрүң кечирилсин деген үндү угат. .

Аллах Таала куранда айтат

«Өздөрүндө жетишсиздик, болуп турса да, өздөрүнө карганда өзгөлөрдү жогору койушат» (599)

Жакшылык -Кандай жакшы касиет! Кандай сонун мүнөз! Кандай гана адеп ахлак! Жакшылык жашооңду өзгөртөт! Жакшылык жан дүйнөңдү тынчтантып, жүрөгүңдү кенен кылат!

Жашооңдо жакшылык кылганың үчүн эч качан кайгырбагын. А бирок күнөө иш, ката нерсе кылгандыгың, башкага жардам бербегендигиң үчүн кайгыргын!. . .

Насиба Абдуллаева,

«БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ»

The post Инсандарга жакшылык кыл … appeared first on FORMULA.KG.