БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ

Аялдар баш бербеген, оолуккан заманга келип калдык, көбүнчө аялдар тоготпойт, уккусу келбейт, баш бербей басып кетиши мүмкүн. Бирок, мындай аялдарга боор ачуу менен гана мамиле кылышыбыз керек. “Укугум бар” – деп көчөгө чыгып кетүү туура эмес болуп саналат.

Аял киши үйүндө жолдошу менен, балдары менен бакыт тапса, бактылуу болсо, кандайдыр бир иш үчүн чыкса болот. Үй-бүлөсүнөн таппаган бакытты көчөдө таба албайт. Мейли, эжесине, сиңдисине, курбу кызына барсын ал бакытты таппайт. Турмушка чыккандан кийин, ошол күйөөсү менен үй-бүлөсү менен бактылуу болушу керек.

Күйөөсүнүн сөзүн укпаган аялды эч ким тоготпойт. Көчөгө барып эч кимге дартын уктура албайт. Тыңсынып тыкыраңданганы менен эгер күйөөсүн укпаса, анда ал аял бактысыз аял дегенди билдирет.

Аялдын бактысы каякта? Күйөөсүнө баш ийгендигинде. Аялдын бактысы каякта? Күйөөсүнө моюн сунгандыгында. Аялдын бактысы каякта? Үйдөгү ынтымакты, кутту сактап тургандыгында болот. Ошондуктан айтаарым, карындаштарым, эжелерим, күйөөңөрдү сыйлагыла. “Жаманбы жакшыбы, аюу да болсо эрим бар, үңкүр да болсо үйүм бар” – деген сөз бар.

Cиздин күйөөңүз, сиздин айыбыңызды жабып турган эриңиз, балдарыңыздын атасы болот. Сиз аны сыйлашыңыз керек. Ага баш бербей көчөгө чыгып кеткениңиз өзүңүздүн бактысыз экениңизден, өзүңүздү өзүңүз сыйлабаганыңыздан кабар берет.

Күйөөсүн сыйлаган аялды күйөөсү сыйлайт, күйөөсүн сыйлаган аялды эл сыйлайт, Күйөөсүн сыйлаган аялга Кудай Таалам ыраазы болуп, бейишине киргизет. Пайгамбарыбыз (с.а.в.) осуятында кимде ким беш маал намазын окуса, отуз күндүк орозосун тутса, күйөөсүнө баш ийип сыйлаган болсо, андай аялзатына Алла Таала “Бейиштин сегиз эшигинин каалаганынан кире берүүгө уруксат” – деп сүйүнчүлөгөн.

Турмушка чыккан кыз кимдин сөзүн угушу керек күйөөсүнүнбү же ата – энесининби?

Турмушка чыккан кыз күйөөсүнүн сөзүн угушу керек. Ата-энеси күйөө болуп бербейт. Пайгамбарыбыз (с.а.в.): “Эгер Аллахтан башкага саждага кылуу уруксат берилсе, аялдарга күйөөңөргө сажда кылгыла дээр элем”, – деп айткан.

Кээ бир кыздар турмушка чыккандан кийин да атасынын сөзүн, апасынын сөзүн угат. Бул туура эмес. Күйөөнүн сөзүн угуу керек. Эгер күйөөң буйрук берсе, шарияттын чегинде аткаруу керек. “Чыккан кыз чийинден тышкары”, турмушка чыккандан кийин ата- энең сага кийигилишпеш керек. Ата-эне сага муктаж эмес. Эгер сен бактылуу жашап жатсаң, аларга ошо маанилүү.

Келин менен кайнене ортосунда мамиле кандай болушу керек?

Аялдар бир нерсени түшүнүүнү каалабайт. Эгер күйөөсү менен мамилеси жакшы болсо, кайненеге жакшы мамиле кылбай коюшат. Күйөөсү менен бирге болуп, аны кармап калууну каалаган аял кайненеге жакшы мамиле кылышы керек. Ага дайыма кошомат кылып, жолуп табыш керек.

Ар дайым айтып жүргөнүмдөй эле, чачын өрүп, тырмактарын алып, кирлерин жууп, мончого түшүрүш керек. Бул нерсени айтсам, бир аял мага ”Ушунун барын каяктан билип алдың” – деп ыйламсырады. Шарият бизди ушуга үйрөтөт.

Негизи кайненеге кызмат кылуу милдет эмес. Ислам аны буйрубайт. Бирок аны инсаният буйруйт. Имам Сарахсинин жакшы бир эмгеги бар, анда: “Эгер аялың тамак бышырбай, кириңди жуубай койсо, сен аны милдеттүү кыла албайсың, бирок сен да үйгө бал-кант алып келбей эле, кара нан алып келип кой. Анткени ошону менен да тойсо болот. Ал милдетин аткарса, сен дагы милдетиңди аткарышың керек”. Бул сөз жубайлар ортосунда ынтымак болуусу керек дегенди билдирет.

Келиндер кызмат кылыш керек. Себеби ушул учурда үй- бүлө сакталат деген маани. Ошол үчүн кайненени жакшы көрүү керек. Эгер кайненесин апасынан көбүрөөк жакшы көргөн болсо, күйөөсүн ошону менен байлаган болуп эсептелет. Күйөөнү кармап калуу – чоң чеберчилик.

Түлкүнүн бир сөзү бар экен, “Менин миң айла амалым бар. Эң эле жакшысы – көрүнбөгөнүм”. Анын сыңарындай аялдардын күйөөсүн кармап калуунун эң эле жакшы айласынын бирөөсү – кайненени жакшы көрүү болуп саналат. Кошомат кылыш керек, жагыныш керек. Эртең өзү да кайнене болот. “Кайнененин камырынан ” деген сөз айланып келип ага калат. Келиндер кайненеге кандай мамиле кылса, ошондой эле мамилени кийин, кайнене болгондо өз келининен көрөт, сөзсүз.

Запись Күйөөсү сыйлаган адамды эл сыйлайт впервые появилась Formula.KG.

(Үйлөнгөндөр үчүн…үйлөнө электерге да…жана үйлөнүүнү каалагандарга…)
Жигит үйлөнөт, атасы куттуктап, батасын берип, анан барак, калем жана өчүргүч алып келүүсүн суранат.
– Эмне үчүн? – жигит таңдана сурайт.
– Алып келе бер, – дейт атасы, сырын чыгарбай.
Кагаз менен калемди алып келип, өчүргүч жок экенин айтат.
– Таап келе кал, – дейт атасы.
Жигит көчөгө чыгып өчүргүч сатып келет.
– Жаз, – дейт атасы.
– Эмнени жазайын?
– Каалаганыңды жаз.
Жигит бир сүйлөм жазат.
– Өчүр, – дейт атасы.
Жигит өчүрөт.
– Кайра жаз, – дейт.
Чыдабаган жигит сырын сурайт.
– Жаз, деп кайталайт атасы, олуттуу.
Жазат… дагы өчүртөт… кайра жаздырат… кайра өчүртөт…
Бир канча жолу кайталагандан кийин атасы сурайт:
– Барагыңдын бети дагы эле актай турабы?
– Ооба, кайра-кайра өчүрүп жатсам…?
– Оп, баракелде, – атасы уулун далысына таптайт, – кептин төркүнү мына ушунда, сен бүгүн үйлөндүң, эми көкүрөгүңдө дайыма “өчүргүчтү” ала жүр. Эгерде аялыңдын кээ бир кемчиликтерин, жаман жорук-жосунун дароо көңүлүңдөн өчүрүп салбасаң, бат эле кирге толуп жакшылыгын жазчуудай орун табылбай калат. Аялыңда да ушундай өчүргүчү болууга тийиш. Мына ошондо гана силердин көкүрөгүңөр актай болуп, жакшылыкты жазганга орун табылат. Болбосо эр-аялдын “барагы” бат эле кирге толору турган кеп…
Эгер жашооң бактылуу, ырыс-кешиктүү болуусун кааласаң, “өчүргүчтү” дайыма ала жүр. Кимдир бирөөнүн жаман мамилесин, кемчилигин дароо “өчүр”, таза жаша, ак кагаздай таза бол, жашоонун мааниси ушул… “өчүргүчтү” унутпа…

Даярдаган: Алайчы Сеитбеков

Запись Өчүргүч (Үйлөнгөндөр үчүн…үйлөнө электерге да…жана үйлөнүүнү каалагандарга…) впервые появилась Formula.KG.

Бир жигит жаш кызга үйлөнөт. Салт боюнча жигит досторун үйүнө чакырып сыйламакчы болот. Ал базардан союлган койдун бүтүн этин алып келет да, аялына аны бышыруусун буйруйт. Таң калган жаш келин бышыра албасын айтат. Ачуусу келген күйөөсү аялынын буюмдарын чогултуп, мага татыктуу эмес экен деп жетелеп атасынын үйүнө алып барат. Атасына: “Кызыңыз койдун этин бышырганды билбейт экен, жакшылап үйрөтүңүз. Мага мындай тамак бышырганды билбеген аял керек эмес. Жакшылап тамак бышырганды үйрөткүлө. Ошондо алып кетем.”-дейт. Атасы: Макул, уулум биздикине эки айга калтырып кет. Жакшылап үйрөтөбүз.”-дейт. Арадан эки ай өтүп күйөө бала келинчегин алып кеткени келет. Келип аялынын тамактын түрүн бышырууну үйрөнгөнүн угуп аябай кубанып, алып кетмекчи болот. Кыздын атасы базардан тирүү кой алып келет. Күйөө баласына: “койду союп даярда кызым бышырсын. Жеп алып кетесиңер”- дейт. Күйөө баласы өмүрүндө кой сойбогонун айтат. Анда кайнатасы: “Атаңа айтып бар. Сага жигиттикти үйрөтсүн. Жакшылап кой сойгонду да үйрөнүп кел. Ошондо кызымды алып кетесиң” дейт.

PR: Аялыңды канчалык кемчилиги болсо да аны жарыя кылбай өзүн оңдоого аракет кыл. Биринчи өзүңдү да карап көр. Татыктуусуңбу?..
Бир даанышмандан:
-Сен эмнеге эч кимди кемсинтпейсиң? -дешкенде, ал:
– Мен башкаларды кемсинткидей ар тараптуу төп келген адам эмесмин да.-деп жооп берген экен.

Которгон: Ж. Шамшиев

Запись ЖАШ ТУРМУШ КУРГАН КЫЗДЫН ОКУЯСЫ впервые появилась Formula.KG.

Бир жолу ата-эне кызынан сураптыр:

“Кызым, бизди жакшы көрөсүңбү же күйөөңдүбү?”
Кызга жооп бериш кыйын болуп:
“Сиздерди жакшы көрөм, күйөөмдү сүйөм”.
Ата-энеси: “Апеей, сени ушул эрезеге жеткирип, чоңойтуп бакканбыз да…”
Кызы: “Сиздер мени 18 жыл баксаңыздар, байкуш күйөөм өмүр бою багат экен”-дептир

Запись Күйөөңдү ата-энеден да сыйлагын! впервые появилась Formula.KG.